Hoe kun je tekenbeten behandelen en voorkomen?

Tekenbeten kunnen allergische reacties en zelfs sommige ziekten veroorzaken. Leer hoe je tekenbeten kunt behandelen en voorkomen in dit artikel.
Hoe kun je tekenbeten behandelen en voorkomen?

Laatste update: 13 maart, 2022

De symptomen van tekenbeten variëren van mild ongemak tot gevaarlijke ziekten bij zowel mens als dier. Teken zijn spinachtigen die in aarde, gras, bladafval, struiken en bomen leven. Ze worden gekenmerkt door het feit dat ze acht poten hebben en rood, rossig of zwart van kleur zijn.

Meestal zijn de wonden die door deze beestjes veroorzaakt worden niet levensbedreigend. Het kindertijdschrift Atención Primaria wijst er echter op dat er veel verschillende soorten teken zijn, waarvan sommige heel gevaarlijke ziekten en infecties kunnen overbrengen (Spaanse link).

Door een park, een veld of een bos lopen kan je blootstellen aan een beet van deze insecten, die springen om zich aan de huid van een huisdier of een persoon te hechten.

Hoe tekenbeten te herkennen

Het is mogelijk een besmette tekenbeet op te lopen en er pas achter te komen als de symptomen verschijnen. De periode waarin de symptomen duidelijk worden is tot 10 dagen na het contact, gedurende welke tijd de teek aan je vast blijft zitten. Na de voedingsperiode zwelt het insect op en heeft het de neiging op de grond te vallen.

De plaatsen van het menselijk lichaam waar teken meestal bijten zijn de liezen, rond en aan de binnenkant van de oren, de oksels, de navel, de hoofdhuid, het middel, de billen, en achter de knieën. Ze zoeken warme, vochtige plekken op die moeilijk te zien zijn.

Dit artikel vind je misschien ook interessant:
Planten als natuurlijk afweermiddel tegen vlooien en teken

De symptomen van tekenbeten

Een teek in de huid
Teken hebben de neiging zich los te maken als ze opzwellen door het zuigen van bloed

Als tekenbeten ongevaarlijk zijn, merk je misschien nauwelijks een lichte roodheid en jeuk. Vaak is er zelfs geen pijn, omdat teken een verdovende stof inspuiten als ze zich aan de huid hechten.

De volgende tekenen verraden de aanwezigheid van een teek:

  • Uitslag.
  • Brandend gevoel.
  • Blaarvorming.
  • Misselijkheid.
  • Koorts.
  • Hoofdpijn en gewrichtspijn.
  • Ontsteking van de lymfeklieren.

Sommige soorten teken brengen virussen en bacteriën over en kunnen allergische reacties of ernstige ziekten veroorzaken.

Ziekten die met een tekenbeet gepaard gaan

Hoewel er ongevaarlijke beten zijn en andere die alleen gewone infecties tot gevolg hebben, zijn er enkele tamelijk zeldzame aandoeningen die niet verwaarloosd mogen worden, zoals benadrukt wordt in de Spaanse uitgave van Annales Nestlé (Spaanse link).

De tekst merkt ook op dat het gebrek aan preventieve maatregelen, de vertraging in de diagnose en de toepassing van de behandeling het sterftecijfer laten variëren.

De complexe aandoeningen (Spaanse link) die door een tekenbeet worden opgelopen zijn meestal de volgende:

  • Tularemie
  • Anaplasmose
  • Ziekte van Lyme
  • Colorado tekenkoorts
  • Babesiose
  • Rocky Mountain gevlekte koorts

Volgens de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) komt de ziekte van Lyme (Engelse link)  het vaakst voor in de Verenigde Staten. Het duurt minstens 36 uur nadat het insect aan de huid vastzit om de ziekte van Lyme op te lopen, terwijl andere verwante ziekten slechts enkele minuten contact nodig hebben.

Dit vind je misschien ook interessant:
Gevolgen van de ziekte van Lyme

Behandeling van tekenbeten

Als je een tekenbeet ontdekt, is het eerste wat je moet doen de teek uit je huid verwijderen. Draag handschoenen aan je handen; een pincet werkt ook om hem zo dicht mogelijk bij de lederhuid vast te pakken.

Terwijl je er druk op houdt, trek je hem omhoog en terwijl je hem afpelt. Als je hem verwijderd hebt, controleer dan of er geen stukje van zijn kop of mond in de beet achterblijft. Maak de wond schoon met water en ontsmet met jodium of isopropylalcohol.

Wat het insect betreft, verdrink het in alcohol en bewaar het in een afgedekte bak. Als het nodig is om naar een dokterspraktijk te gaan, neem dan de teek mee. Kennis van het soort teek helpt artsen om bij complexere infecties specifieke behandelingen voor te schrijven.

Hoe tekenbeten te voorkomen

Waarschuwing voor teken
Wandel- en kampeeractiviteiten vormen een risico voor tekenbeten als ze plaatsvinden in gebieden met een hoge prevalentie van dit insect.

Bepaalde tips en gewoonten verminderen je kans om door een teek gebeten te worden. Volg daarom altijd de volgende adviezen op als je de natuur ingaat in het tekenseizoen.

  • Ga niet op begroeide plaatsen zitten.
  • Draag schoenen met gesloten teen.
  • Draag kleding met lange mouwen en lange pijpen.
  • Vermijd paden met hoog gras.
  • Was je gedragen kleding in heet water na dagen van mogelijke blootstelling.
  • Controleer je huisdieren.

Ook als je een tuin of erf hebt, raadt de CDC aan veranderingen door te voeren om het teekvrije grond te maken (Engelse link). In dit geval is het belangrijk dat je bijvoorbeeld geen herten aantrekt, want hun teken dragen ziekten die mensen kunnen schaden. Behalve de bovenstaande tips is het ook mogelijk om bepaalde chemische stoffen te gebruiken die het aantal teken verminderen.

In een publicatie van het Massachusetts Department of Public Health (Spaanse link) worden in feite afweermiddelen met DEET en die met permethrine genoemd als alternatief tegen deze insecten. Volg altijd de gebruiksaanwijzing en waarschuwingen van de fabrikant.

Wanneer moet je naar een dokter gaan?

Ga naar je dokter als je de teek niet kunt losmaken. Bedenk dat hoe langer de teek vast blijft zitten, hoe groter het risico is dat hij een ziekte overbrengt. Tekenen van ernstige complicaties zijn hartkloppingen, verlamming van de spieren en ademhalingsmoeilijkheden.

Maar ook als je vanaf het begin asymptomatisch bent of het ongemak verdwijnt, is het het beste een arts te bezoeken. De symptomen kunnen na enkele dagen of zelfs weken verschijnen, en het is belangrijk dat je je houdt aan een goede behandeling die blijvende bijwerkingen kan voorkomen. Wellicht ook interessant voor jou

Teken: een gevaar voor zowel dieren als mensen
Gezonder Leven
Lees het op Gezonder Leven
Teken: een gevaar voor zowel dieren als mensen

Het is een misvatting dat teken, parasieten die ziektes overbrengen via de bloedbaan, alleen voor dieren een risico vormen. Ze zijn dat ook voor me...