Wat zijn de risicofactoren voor osteoporose?

01 november, 2020
Osteoporose kan een beperkende ziekte zijn, maar is gedeeltelijk te voorkomen. Wat zijn de risicofactoren en hoe kun je de uitkomst veranderen? Lees verder om er meer over te weten te komen.

De risicofactoren voor osteoporose verklaren waarom het bij bepaalde bevolkingsgroepen vaker voorkomt dan in anderen. Bovendien is het een veelvoorkomende ziekte die zowel mannen als vrouwen kan treffen.

Het belangrijkste kenmerk van deze aandoening is de afname van de botmassa en de toegenomen kwetsbaarheid van het skelet, wat leidt tot een verhoogd risico op breuken. Zo verzwakt osteoporose de botten en stelt deze bloot aan letsels die in normaal botweefsel niet zouden voorkomen.

De meestvoorkomende breuken komen voor in de wervelkolom (in de vorm van compressiebreuken), de heup en de polsen. Schattingen geven aan dat meer dan 53 miljoen mensen de ziekte al hebben of een hoog risico lopen op osteoporose als gevolg van de lage botmassa in de VS alleen, volgens de National Institute of Health (NIH) (Engelse link).

Risicofactoren voor osteoporose

Een val vanuit staande positie, ergens tegenaan stoten, of zelfs een lichte klap kan leiden tot breuken bij iemand met een verminderde botdichtheid. Niet iedereen bereikt de extreme staat van dit tekort, maar er zijn enkele risicofactoren die wel aanleg hebben voor osteoporose. Laten we eens kijken wat deze zijn.

Een tekort aan calcium

Eetgewoonten kunnen het risico op het ontwikkelen van osteoporose verhogen. Zo zal een dieet met een tekort aan calcium en vitamine D leiden tot zwakke botten (Engelse link). Dit komt omdat calcium de botstructuur opbouwt, en vitamine D helpt zijn kracht te behouden.

Zuivelproducten zijn rijk aan calcium, en sommige niet-zuivelproducten bevatten toegevoegde calcium. Je kunt het echter ook verkrijgen uit supplementen. Idealiter zou het grootste deel van je inname van dit mineraal uit natuurlijke bronnen moeten komen, dus uit de voeding.

Vitamine D is beschikbaar in vette vis zoals zalm en tonijn en is ook een onderdeel van melk en volkorengranen. Onze huid produceert deze vitamine ook uit zonlicht. Je moet echter wel voorkomen dat je tijdens de warmste uren overmatig wordt blootgesteld aan de zon.

Boter, vis, eieren, kaas en champignons

Blijf lezen:
5 oefeningen om voor je botten te zorgen

Een zittende levensstijl

Een inactieve levensstijl met langdurige rust heeft de neiging om de botten te verzwakken. Hetzelfde gebeurt met mensen die door ziekte of na een operatie gedwongen worden om lange tijd in bed te liggen.

Het is belangrijk om te weten dat de botten sterker worden door lichaamsbeweging. Daarom zijn gewichtheffen en weerstandsoefeningen het beste. De beste zijn onder andere:

  • wandelen
  • joggen
  • traplopen
  • tennissen
  • dansen
  • bodybuilding

Roken

Roken is slecht voor je botten, maar ook voor je hart en je longen. Vrouwen die roken hebben lagere niveaus van oestrogeen in vergelijking met niet-rokers, en ze bereiken vaak eerder de menopauze.

Rokers nemen ook minder calcium op uit hun dieet. Wanneer lage oestrogenen worden gecombineerd met een tekort aan calcium, wordt het onmogelijk voor het bot om eventuele schade als gevolg van veroudering weer op te bouwen. Roken is dus een beruchte risicofactor voor osteoporose.

Alcoholgebruik

Overmatig alcoholgebruik verhoogt het risico op botverlies en botbreuken bij jonge vrouwen en mannen. Het kan op zijn beurt leiden tot slechte voeding en een verhoogd risico op vallen, om nog maar te zwijgen van de algemene gevolgen voor je gezondheid.

Alcoholische mensen zijn gevoelig voor leverfalen, hart- en vaatziekten en aandoeningen van het centrale en perifere zenuwstelsel.

Gebruik van medicijnen

Langdurig gebruik van bepaalde medicijnen, zoals glucocorticoïden, aluminiumhoudende antacida, bepaalde kankerbehandelingen, een overdosis schildklierhormoon en sommige anticonvulsiva, kan leiden tot verlies van botdichtheid en breuken.

Niet alle medicijnen zijn risicofactoren voor osteoporose, maar het is essentieel dat ze worden voorgeschreven door artsen na beoordeling van de individuele interacties en omstandigheden van hun patiënten.

Ze moeten niet een medicijn voorschrijven dat calcium als bijwerking verarmt. Ze moeten ook voorzichtig zijn met het voorschrijven van medicijnen aan een vrouw in de overgang.

Andere geassocieerde risicofactoren voor osteoporose

Vrouwen hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van osteoporose alleen al door hun geslacht. Dit komt omdat ze minder botweefsel hebben in verhouding tot hun lichaam en het dus sneller verliezen dan mannen, door hun lichaamsveranderingen tijdens de menopauze.

Ook neemt het risico op osteoporose toe naarmate we ouder worden. Alle lichaamsweefsels verliezen van nature hun dichtheid en worden dunner en zwakker. Dit is meer merkbaar bij mensen met een klein lichaamsframe.

Ook een familiegeschiedenis van vroege of onverklaarde breuken is een risicofactor. Men zou kunnen zeggen dat het een familiepathologie is, omdat sommige genetische verbanden het verschijnen ervan bij bepaalde mensen verklaren.

Een vergelijking van de botdichtheid met iemand met osteoperose

Blijf lezen:
Versterk je botten en gewrichten met deze remedie

Verander risicofactoren om osteoporose te voorkomen

Osteoporose is een aandoening die de kwaliteit van leven van iemand die eraan lijdt ernstig aantast. Het is onmogelijk om de toekomstige ontwikkeling van de ziekte te voorspellen, maar je kunt wel enkele risicofactoren identificeren waarmee je de ziekte kan voorkomen.

Je kunt sommige van je natuurlijke eigenschappen zoals geslacht of leeftijd natuurlijk niet veranderen. Je kunt echter wel een aantal van je risicofactoren aanpakken. Zo kun je bijvoorbeeld een gezonder dieet volgen, sporten, naar buiten gaan en je consumptie van tabak en alcohol verminderen.

  • Osteoporosis Overview, retrieved on 16 June 2020, NIH Osteoporosis and related bone diseases. A service provided by the National Institutes of Health. https://www.bones.nih.gov/health-info/bone/osteoporosis/overview
  • Cheraghi, Zahra, et al. “The effect of alcohol on osteoporosis; a systematic review and meta-analysis.” Drug and alcohol dependence (2019).
  • Balk, E. M., et al. “Global dietary calcium intake among adults: a systematic review.” Osteoporosis International 28.12 (2017): 3315-3324.
  • García-Gomariz, C., et al. “Efectos de un programa de ejercicio combinado de impacto, fuerza y resistencia en la prevención de osteoporosis de mujeres posmenopáusicas.” Fisioterapia 41.1 (2019): 4-11.
  • Blanch, Meritxell Aivar, et al. “¿ Las pacientes con osteoporosis ingieren suficiente cantidad de calcio y vitamina D?.” RECIEN: Revista Electrónica Científica de Enfermería 12 (2016): 18.
  • Ríos, Patricia Bolaños. “Metabolismo óseo y nutrición: Osteopenia y osteoporosis.” Trastornos de la conducta alimentaria 27 (2018): 2979-2991.
  • Valdés-Flores, Margarita, et al. “Aspectos genéticos de la osteoporosis.” Revista de Investigación Clínica 64.3 (2012): 294-307.