Wat is orthognathische chirurgie?

Orthognathische chirurgie is een oplossing voor mensen met misvormingen of afwijkingen aan de onderkaak, bovenkaak, of beide. Het is een veilige ingreep met een veeleisende postoperatieve periode.
Wat is orthognathische chirurgie?

Laatste update: 18 november, 2021

Orthognathische chirurgie is een tandheelkundige ingreep die wordt uitgevoerd om dentofaciale disharmonieën of misvormingen te corrigeren. Hoewel deze afwijkingen vaak niet met het blote oog waarneembaar zijn, veranderen ze de gezichtsstructuur van iemand echter wel.

Volgens schattingen heeft ongeveer 5% van de wereldbevolking een gebitsafwijking in de boven- of onderkaak. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de esthetiek, maar kan ook problemen opleveren met kauwen en slikken. Het kan zelfs ademen en spreken in gevaar brengen.

Daarnaast kunnen bij ernstige afwijkingen ook psychische problemen ontstaan. Bijvoorbeeld dat iemand een negatief zelfbeeld krijgt omdat zijn of haar gezicht afwijkt van de norm. Dit kan ook tot een depressie leiden.

Wat is orthognathische chirurgie?

Chirurgen met chirurgische instrumenten in de operatiekamer

Orthognathische chirurgie is een chirurgische ingreep die specialisten uitvoeren om de stand van de boven- en onderkaak te corrigeren. Wanneer deze abnormaal is, veroorzaakt dit functionele problemen zoals:

  • malocclusie
  • slaapapneu
  • spijsverterings- en dictieproblemen

Met dit soort chirurgie kunnen skelet-faciale discrepanties (van de botten van het gezicht) worden opgelost en ook kunnen asymmetrieën worden gecorrigeerd. Ook kunnen met deze ingreep verwondingen aan het gezicht of aangeboren afwijkingen in dit gebied worden hersteld.

De ingreep moet worden uitgevoerd door een kaak- en aangezichtschirurg. Er is echter een lang voorbereidend proces van 12 tot 18 maanden voor nodig om de tanden met een beugel uit te lijnen.

Gedurende die tijd moet een deskundige meerdere röntgen- en 3D-beeldvormingstests uitvoeren om veranderingen in de kaak- en aangezichtsstructuur vast te stellen.

Deze operatie gaat onder algehele anesthesie en vereist een ziekenhuisverblijf van twee tot vier dagen. Tijdens de ingreep maakt de chirurg insnijdingen in de botten en zet ze vervolgens vast in een nieuwe positie met behulp van platen, elastiekjes en schroeven.

Soorten orthognathische chirurgie

Er zijn drie soorten orthognathische chirurgie, namelijk:

  • maxillaire
  • mandibulaire
  • gelijktijdige mandibulaire en maxillaire, ook wel maxillomandibulaire genoemd

Laten we eens kijken wat elk van hen inhoudt.

Orthognathische chirurgie van de bovenkaak

Orthognathische kaakchirurgie houdt in dat de kaak in de juiste stand wordt geplaatst. Het doel is om de harmonie van het gezicht te herstellen en vooral de functionaliteit van deze botten, die essentieel zijn voor kauwen, ademhalen en spreken.

De operatie omvat een snede in het kaakbot, een procedure die bekend staat als Le Fort I Osteotomie (Spaanse link). Hierdoor kan de bovenkaak worden aangepast, zoals op de volgende manieren:

  • verlengd
  • verkort
  • teruggetrokken
  • vooruitgeschoven
  • gedraaid

Eenmaal in de juiste positie, zet de chirurg het vast met titanium platen. Orthognathische chirurgie van de bovenkaak duurt ongeveer 40 minuten.

Orthognathische kaakchirurgie

Bij deze operatie wordt de kaak naar voren gebracht of teruggetrokken. In het laatste geval bestaat echter het risico van vernauwing van de luchtwegen en wordt daarom zelden uitgevoerd. Mandibulaire aanpassing daarentegen heeft geen grote risico’s.

Orthognathische chirurgie van de onderkaak vindt meestal plaats wanneer iemand een kleine en teruggetrokken onderkaak heeft ten opzichte van de bovenkaak. Deze aandoening staat bekend als retrognathie of klasse II (Spaanse link) en draagt vaak bij aan slaapapneu.

Tijdens de operatie snijdt de chirurg in beide zijden van het kaakbot. Deze procedure noemt men een bilaterale sagittale osteotomie. Daarna schuift hij het bot op en zet het vast in zijn nieuwe positie met behulp van titaniumplaten. De operatietijd bedraagt ongeveer 30 minuten.

Maxillomandibulaire orthognathische chirurgie

Maxillomandibulaire orthognathische chirurgie is de meest voorkomende vorm van orthognathische chirurgie. Hierbij worden zowel de bovenkaak als de onderkaak verplaatst. Het doel is om een correcte occlusie te bereiken en ook om meer harmonie in het gezicht te krijgen.

Artsen bevelen het  onder andere aan bij misvormingen zoals klasse II, klasse III, open beet of asymmetrie van het gelaat. Tijdens de procedure worden de handelingen van de maxillaire en de mandibulaire orthognathische chirurgie gecombineerd. De operatie duurt tussen 90 en 120 minuten.

Mogelijke complicaties

Tandheelkundige instrumenten en een model van een gebit

Orthognathische chirurgie is een veilige ingreep die slechts zelden complicaties geeft. Hoewel de postoperatieve periode veeleisend is, slagen de meeste mensen erin alles met succes te doorstaan. De voornaamste complicaties zijn:

  • Bloedverlies. Ongeveer 30% van de patiënten heeft een bloedtransfusie nodig tijdens orthognathische chirurgie.
  • Infectie. Infecties zijn zeer zeldzaam. Om ze te voorkomen, krijgt de patiënt intraveneuze en orale antibiotica tijdens het herstel.
  • Zenuwbeschadiging. Er bestaat een risico op letsel aan een gezichtszenuw tijdens orthognathische chirurgie.
  • Terugval van het mandibulair. Dit komt voor wanneer de kaak terugkeert naar de positie van voor de operatie. Dit is echter zeer zeldzaam.
  • Mandibulaire breuk. Dit komt slechts in 2% van de gevallen voor.

Wat houdt het herstelproces in?

De postoperatieve periode na dit type operatie is lang en veeleisend. Het kan tot negen maanden duren, waarin de patiënt aan aantal aanpassingen moet invoeren in zijn routines, zoals:

  • zijn voeding aanpassen.
  • alcoholgebruik vermijden.
  • een strikte mondhygiëne handhaven, meestal door driemaal daags een chloorhexidine mondspoeling te gebruiken.

Na de operatie adviseren deskundigen gewoonlijk een rustperiode van twee tot drie weken. Er zal echter wel een zwelling in het gezicht optreden. Artsen adviseren daarom meestal het gebruik van een kinbeschermer en ontstekingsremmers. Ook het aanbrengen van koude kompressen op het gebied kan helpen.

Het is ook het beste om onmiddellijk met fysiotherapie te beginnen om weer normaal te kunnen bewegen. Meestal is in het begin sondevoeding nodig. Daarna gaat de patiënt over op gemalen voedsel, shakes en bouillons.

Orthognathische chirurgie, een manier om het gevoel van eigenwaarde te verbeteren

Meestal is een orthodonthische behandeling nodig voor en na orthognathische chirurgie. Hierdoor kunnen de botten stabiliteit bereiken, en ook een stabiele occlusie. Daarom moeten de chirurg en de orthodontist als een team samenwerken.

Deze vorm van chirurgie maakt het mogelijk om functionele problemen te corrigeren die het gevolg zijn van een verkeerde stand van de bovenkaak, onderkaak of beide. Het verbetert ook het uiterlijk van het gezicht. Dit is iets wat je niet mag worden bagatelliseren, omdat het in veel gevallen van invloed is op iemands gevoel van eigenwaarde. Wellicht ook interessant voor jou

Wat is een tandvleeslach en hoe behandel je het?
Gezonder Leven
Lees het op Gezonder Leven
Wat is een tandvleeslach en hoe behandel je het?

Een tandvleeslach kan ongemakkelijk voor iemand zijn. Hoewel het geen gezondheidsprobleem is, kan het een esthetisch ongemak zijn.



  • Duque, F. L., & Jaramillo, P. M. (2009). Complicaciones asociadas con osteotomía Le Fort I. Revista Facultad de Odontología Universidad de Antioquia, 20(2).
  • Canto Vidal, B., & Cabada Martínez, Y. (2012). Cirugía reconstructiva en pacientes con asimetría facial y retrognatia mandibular acompañada de rinomegalia. MediSur, 10(6), 501-504.
  • Birbe, J. (2014). Planificación clásica en cirugía ortognática. Revista Española de Cirugía Oral y Maxilofacial, 36(3), 99-107.
  • Revista Mexicana de Ortodoncia. Volume 4, Issue 2, April–June 2016, Pages 88-95. Revista Mexicana de Ortodoncia. CASO CLÍNICO. Tratamiento ortodóncico-quirúrgico en paciente con maloclusión clase II. Reporte de casoSurgical-orthodontic treatment in a Class II malocclusion patient. Case report. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2395921516301611