Wat is dry needling en is het effectief?

22 september, 2020
De toepassing van dry needling is een van de reacties op de talrijke onderzoeken die het eens zijn over het belang van het bestuderen van nieuwe manieren om onze gezondheid te verbeteren. Dit komt door de toename van de incidentie van spierproblemen bij de bevolking.

Dry needling is een van de vele nieuwe, innovatieve technieken op het gebied van fysiotherapie. Dit is een nieuw wetenschappelijk onderbouwd type therapietechniek om spierpijn te verminderen.

Vandaag leer je er meer over, samen met het nut ervan als behandeling voor allerlei spierproblemen. Om te begrijpen wat dry needling is en hoe het werkt, moeten we voordat we verder gaan twee concepten verduidelijken: triggerpoint en myofasciale pijn.

Triggerpoint

Dit zijn hyperirritabele punten binnen een strakke band van een bepaalde spier. Deze strakke band is een groep spiervezels die een abnormale spanning vertoont en een zeer consistente band vormt. Dit wordt gewoonlijk een samentrekking genoemd.

Deze strakke band is pijnlijk en het triggerpoint is een knobbel die, bij aanraking, tot het soort scherpe pijn leidt waardoor iemand terugdeinst. Deze pijn straalt bovendien naar andere gebieden uit die niet het triggerpoint bevatten: uitstralende pijn.

Het kan samen met motorische stoornissen en andere verschijnselen optreden zoals duizeligheid en misselijkheid. De triggerpoints van een spier stralen meestal uit naar bepaalde gebieden en geven een aanwijzing voor fysiotherapeuten over waar het probleem vandaan komt.

Hoofdpijn kan bijvoorbeeld komen door een triggerpoint in spieren zoals de bovenste monnikskapspier, schouderbladheffer of sternocleidomastoïde. Deze pijn heeft mogelijk niets met het gebied te maken waar het vandaan komt en de triggerpoints kunnen actief of latent zijn.

Een actief triggerpoint betekent dus dat het pijn naar andere gebieden van het lichaam uitstraalt. Aan de andere kant, als het latent is, dan betekent dit dat het geen pijn uitstraalt.

Triggerpoints kunnen door acute of chronische spieroverbelasting, direct trauma en afkoeling worden geactiveerd. De meestvoorkomende uitlokkende factor is meestal chronische overbelasting als gevolg van houdingsproblemen.

Lees ook:
Hoe helpt acupunctuur bij gewrichtspijn?

Myofasciale pijn

Vrouw houdt pijnlijke rug vast

Dit soort pijn is een regionaal spierproces dat zowel acuut als chronisch kan zijn. Het is invaliderend en komt veel voor bij de bevolking, maar niet veel mensen weten ervan.

Het gaat meestal niet met veranderingen in beeldvormende of analytische tests gepaard en daarom wordt het ondergediagnosticeerd en onderbehandeld. De symptomen van myofasciale pijn veroorzaakt door een triggerpoint zijn:

  • Gevoelige symptomen. Er is een verandering in het gevoel van aanraking. Je wordt bijvoorbeeld geraakt door iets dat normaal gesproken geen pijn doet, en toch voel je pijn. Er zal bovendien een uitstralende pijn zijn (hierboven uitgelegd).
  • Motorische symptomen. Er is onder meer een afname in kracht en moeilijkheid om de aangetaste spier te bewegen.
  • Autonome symptomen. Er is neusverkoudheid, traanvorming, veel speeksel, temperatuurveranderingen, zweten, pilo-erectie (kippenvel), duizeligheid, misselijkheid en roodheid op de huid.

We zouden kunnen zeggen dat er drie componenten in myofasciale pijn zijn:

  • Een voelbare strakke band in de aangetaste skeletspier of contractie.
  • Een triggerpoint.
  • Een kenmerkend patroon van uitstralende pijn, het triggerpoint dat tot pijn in een bepaald gebied leidt.

Het doel van dry needling

Dry needling is een fysiotherapeutische techniek die voornamelijk voor myofasciale pijn (Spaanse link) wordt gebruikt. Zodra de beoefenaar het triggerpoint heeft gevonden dat het veroorzaakt, moet hij het met behulp van een naald deactiveren. De laatste is vergelijkbaar met de acupunctuurnaald, maar is langer, omdat hij de spier moet bereiken.

Het hele proces vereist reiniging van het gebied en de fysiotherapeut moet handschoenen, ontsmettingsmiddelen en verband gebruiken. Dit komt omdat de droge plek een semi-invasieve techniek is die door de huid van de patiënt gaat. De naalden worden ook in eenheidsverpakkingen geleverd en zijn niet herbruikbaar.

De beoefenaar steekt zonder verdoving een naald in het triggerpoint en beweegt van binnen naar buiten totdat de patiënt een plaatselijk spasme krijgt, een onvrijwillige samentrekking van de spier.

Ze doen dit zonder de naald daadwerkelijk uit de huid te trekken. De punctie van de spier stimuleert de spierreceptor, waardoor ontspanning na de spasmen ontstaat, de elasticiteit toeneemt en de pijn in het gebied afneemt.

Is dry needling hetzelfde als acupunctuur?

Iemand krijgt acupunctuur

Dry needling is een wetenschappelijke techniek waarbij een getrainde fysiotherapeut de spier doorboort om myofasciale pijn te beheersen. Het duurt tussen de 2 en 5 minuten en kan pijnlijk zijn.

Aan de andere kant, acupunctuur is gebaseerd op traditionele Chinese geneeskunde (Engelse link) en men doorboort daarbij de energiepunten alleen op een oppervlakkig niveau, zonder met de spier in contact te komen.

Een sessie acupunctuur duurt ongeveer 20 minuten, het is niet pijnlijk, het kan veel aandoeningen behandelen en wordt door een getrainde therapeut uitgevoerd.

Misschien ook interessant om te lezen:
5 voordelen van acupunctuur die je moet kennen

De risico’s van dry needling

Deze zijn minimaal, maar de meeste zijn met de bijbehorende voorzorgsmaatregelen te vermijden en wanneer ze door een goed opgeleide fysiotherapeut worden uitgevoerd:

  • De naald gaat door de huid en in de spier en er kunnen kleine bloedvaatjes tussen zitten. Het meestvoorkomende risico van dry needling is het doorboren van een vat en het veroorzaken van een kleine blauwe plek, die ongeveer een dag aanhoudt. Dit risico komt vaker voor bij patiënten die antistollingsmiddelen gebruiken, bij wie het bloed dunner is.
  • De therapeut zou op weg naar de spier een zenuwtak kunnen af kunnen knellen. Dit veroorzaakt tintelingen, maar het verdwijnt meestal meteen daarna.
  • Een ander minder veelvoorkomend risico is duizeligheid, het kan tijdens de procedure optreden. De technische term ervoor is ‘vasovagale’ reactie.
  • Er zijn weinig gevallen gemeld, maar als de fysiotherapeut geen ervaring met droge puncties van de borstspieren heeft, dan kan een fout tot een pneumothorax (ingeklapte long) leiden.
  • Er kan sprake zijn van zwelling of samentrekking van de spieren.
  • Het kan na de punctie ook tot dermatitis leiden, een huidreactie in het prikgebied.
  • Tot slot brengt elke punctie een risico op infectie met zich mee als de arts in het gebied niet de juiste reinigingsmaatregelen neemt. Dit is ook het geval als de fysiotherapeut geen handschoenen en/of steriele naalden gebruikt.

Dry needling kan je een gevoel geven dat vergelijkbaar is met het gevoel dat je hebt nadat je een zeer intense massage hebt gekregen. Het verdwijnt echter na 1 of 2 dagen.

Contra-indicaties van dry needling

De meeste contra-indicaties van een behandling met dry needling zijn relatief. Onder de contra-indicaties van dry needling zijn onder andere de volgende te vinden:

  • Een onoverkomelijke angst voor naalden.
  • Stollingsproblemen en behandeling met antistollingsmiddel vanwege het risico op bloeding.
  • Mensen met een zwak immuunsysteem hebben een hoger risico op het ontwikkelen van infecties.
  • Lymfadenectomiseerde mensen met een risico op lymfoedeem (dit betekent dat het droge naaldgebied zich vult met vloeistof die niet kan worden gefilterd, omdat de lymfeklieren in het gebied niet langer aanwezig zijn.)

Is dry needling effectief?

Volgens verschillende studieoverzichten is dry needling effectief voor een aantal verschillende klachten van het lichaam. Het is onder andere effectief bij:

  • Het verminderen van subjectieve en objectieve pijn zowel lokaal als op het gebied van doorverwezen pijn en pijn bij de druk van de triggerpoints.
  • Verbetering van de beweeglijkheid van de gewrichten die verband houden met de spier die het triggerpoint herbergt.
  • Er is onvoldoende bewijs, maar het lijkt erop dat dry needling de depressie bij patiënten met myofasciale pijn kan verbeteren.

Tot slot merkten artsen op dat bepaalde dingen de effectiviteit van dry needling kunnen beïnvloeden. Denk hier bijvoorbeeld andere factoren bij patiënten, zoals langdurige pijn, gebrek aan slaap en repetitief spierwerk.

  • Mayoral-del-Moral, O., & Torres-Lacomba, M. (2009). Fisioterapia invasiva y punción seca. Informe sobre la eficacia de la punción seca en el tratamiento del síndrome de dolor miofascial y sobre su uso en Fisioterapia. Cuest. Fisioter.
  • Fernández de las Peñas, C., & Dommerholt, J. (2013). Punción seca de los puntos gatillo. Una estrategia clínica basada en la evidencia. In Punción seca de los puntos gatillo. https://doi.org/10.1016/B978-84-9022-387-1.00010-3
  • Mayoral del Moral, Orlando; Salvat, I. (2017). Fisioterapia invasiva del síndrome de Dolor Miofascial. Manual de punción seca de puntos gatillo. In Fisioterapia invasiva del síndrome de Dolor Miofascial. Manual de punción seca de puntos gatillo.
  • “EVIDENCIA DE LA PUNCIÓN SECA COMO TRATAMIENTO DE LOS PUNTOS GATILLO.” (n.d.).