Waarom de griep zich in de winter meer verspreidt

21 september, 2020
De griep is een virale ziekte die door verschillende soorten influenzavirussen wordt veroorzaakt. Over het algemeen nemen het aantal ziektegevallen tijdens de winter toe. Hier vertellen we je waarom de griep zich in de winter meer verspreidt.

Tegenwoordig heeft COVID-19 de wereldwijde media en onderzoeken gemonopoliseerd. Toch circuleren er nog steeds andere virussen die, hoewel minder gevaarlijk, uitzonderlijk ernstige symptomen en ongemak veroorzaken. Dit is het geval bij griep, een ziekte die zich vaak in de winter verspreidt.

Je vraagt je misschien af waarom de griep de hoogste prevalentie heeft in de herfst en winter en in de lente praktisch verdwijnt. In dit artikel zullen we deze vraag beantwoorden.

Eén ziektebeeld, meerdere vormen

De griep is een besmettelijke ziekte die door verschillende soorten influenzavirussen wordt veroorzaakt. Het zijn enkelstrengs RNA-virussen, die met een buitenste lipidenlaag zijn bedekt die ze hun karakteristieke ronde uiterlijk geeft. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (Spaanse link) zijn er vier soorten seizoensgriepvirussen:

  • Influenza A-virussen worden op basis van de combinaties van twee eiwitten op hun oppervlak in subtypen ingedeeld. Alle bekende grieppandemieën zijn door type A-virussen veroorzaakt.
  • Type B-virussen zijn niet in subtypen onderverdeeld, maar de virussen die momenteel circuleren, kunnen in twee lijnen worden onderverdeeld.
  • Type C-virussen worden minder vaak gedetecteerd en veroorzaken meestal milde infecties. Ze vormen dus geen gevaar voor de volksgezondheid.
  • Type D-virussen treffen voornamelijk runderen en het is niet bekend dat ze mensen infecteren of ziekten veroorzaken.

De wereldwijde incidentie wordt op ongeveer 20% geschat. Met andere woorden, ongeveer 20% van de wereldbevolking lijdt er op een bepaald moment aan.

Het is bovendien een selectieve pathologie, aangezien het tot 50% van bepaalde bevolkingsgroepen kan treffen. Vanwege het epidemiologische belang ervan is influenza het onderwerp van meerdere onderzoeken geweest.

Misschien ook interessant om te lezen:
Wat je moet doen als je de griep hebt

De griep en het weer

Vrouw niest in een zakdoek

Een studie gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Plos Pathogens (Engelse link) legt de relatie tussen griep en klimaatfactoren uit en waarom de griep zich tijdens de winter verspreidt:

  • De onderzoekers gebruikten 20 experimentele replica’s met cavia’s. Ze plaatsten een aantal met griep besmette cavia’s in verschillende compartimenten. In andere compartimenten grenzend aan de zieke cavia’s plaatsten ze gezonde cavia’s.
  • De onderzoekers onderwierpen daarna verschillende steekproefgroepen met gezonde en zieke cavia’s aan verschillende relatieve vochtigheid en temperatuurbereiken.
  • Wat betreft een constante temperatuur bleken relatieve vochtigheid en griepoverdracht omgekeerd gecorreleerd te zijn. Bij een relatieve vochtigheid van 20% werden de meeste gezonde cavia’s besmet door de deeltjes in de lucht van de zieke. Bij een luchtvochtigheid van 80% werd geen transmissie waargenomen.
  • Ze zagen ook dat cavia’s die geïnfecteerd waren in omgevingen met een temperatuur van 5 graden, meer virale ladingen in hun deeltjes in de lucht verdreven en langer dan cavia’s die geïnfecteerd waren in omgevingen van 20 graden.

Het lijkt er dus op dat deze studie concludeert dat lage temperaturen en droogte de verspreiding van het virus bevorderen. Waarom is dat dan het geval?

De griep verspreidt zich met een lage relatieve vochtigheid

Er zijn verschillende hypothesen die proberen uit te leggen waarom een lage relatieve luchtvochtigheid de verspreiding van de griep bevordert. Dit zijn onder andere:

  • Ten eerste kan droge lucht de neusslijmvliezen van de gastheer beschadigen en verslechteren, waardoor de gastheer onbeschermd blijft tegen virale luchtweginfecties zoals influenza.
  • Ten tweede lijkt de stabiliteit van het virus in deeltjes in de lucht met de vochtigheid te variëren, waarbij het virus in minder vochtige omgevingen langer actief blijft.
  • Als laatste kan het virus zijn vermogen om zich te verspreiden bij hogere luchtvochtigheid verliezen. Bij een hoge relatieve luchtvochtigheid kunnen de deeltjes in de lucht die de gastheer verdrijft snel aan watermoleculen in de omgeving hechten, waardoor hun volume toeneemt en eerder neerslaat. Dit vermindert de snelheid en de afstand die het virus aflegt.

De griep verspreidt zich bij lage temperaturen

Vrouw met griep in de winter

In dit geval is de uitleg misschien iets eenvoudiger. Bij lage temperaturen koelen de neusslijmvliezen af als ze lucht inademen. Dit creëert een micro-omgeving die gunstiger is voor het virus, dat zich beter zou kunnen repliceren. Als gevolg hiervan vertaalt zich dit in een hogere virale lading bij elke nies en spray, waardoor de overdracht bevorderd wordt.

Lees ook:
Uienbehandeling voor hoest, allergieën of griep

Er is een reden voor het griepseizoen

Kortom, seizoensgebondenheid van influenza is wetenschappelijk gezien heel logisch. Op het noordelijk halfrond begint dit virus zich in oktober te verspreiden en bereikt het tussen december en februari zijn hoogtepunt.

Deze gegevens komen perfect overeen met wat de onderzoekers tijdens het onderzoek concludeerden, aangezien die maanden koud en droog zijn. Gelukkig is er een jaarlijks griepvaccin, dus het potentiële probleem is bijna teniet gedaan. Dit vaccin wordt ten zeerste aanbevolen voor ouderen en mensen met een minder goed immuunsysteem.

  • When is flu season, INSIDER. Recogido a 29 de abril en https://www.insider.com/when-is-flu-season
  • Gripe estacional, Organización Mundial de la Salud. Recogido a 29 de abril en https://www.who.int/es/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal)
  • Influenza Virus Transmission Is Dependent on Relative Humidity and Temperature, plos phatogens. Recogido a 29 de abril en https://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371/journal.ppat.0030151