Verschillende soorten sarcomen en de kenmerken ervan

22 november, 2020
Een sarcoom is een vorm van kanker die voorkomt in de zachte weefsels en botten. Er zijn verschillende soorten en klinische manifestaties, afhankelijk van het groeigebied van de tumor.

Er zijn veel soorten sarcomen, en daarom is het een nogal diverse pathologie die zich op veel verschillende manieren kan manifesteren. Het verschijnt soms als knobbels onder de huid en er zijn andere gevallen waarbij het tot botpijn of een opgeblazen gevoel in de buik leidt. Er kan daarnaast ook gewichtsverlies optreden.

Volgens de American Cancer Society (Spaanse link) is deze ziekte een oncologische variant die zich vermenigvuldigt in zachte weefsels en botweefsels, van vet tot zenuwen, spieren en botten.

Sarcomen zijn niet veelvoorkomend. Uit verscheidene studies (Engelse link) blijkt dat osteosarcoom (een tumor in het skelet) slechts 0,2% van alle kwaadaardige kankersoorten vertegenwoordigt. Dit betekent dat er jaarlijks een incidentie is van ongeveer drie gevallen per miljoen mensen.

Over kanker en het belang ervan

Een persoon met een fuschia-lint

Men kan sarcomen niet bespreken zonder enige basisinformatie over kanker te bespreken. Deze ziekte wordt gekenmerkt door een ongecontroleerde celproliferatie in bepaalde delen van het lichaam die tumoren veroorzaakt. Deze verspreiden zich vaak naar andere delen van het lichaam door een proces dat bekend staat als metastasering.

De Sociedad Española de Oncología Médica (Spaanse link) rapporteert de bijgewerkte gegevens over de situatie van kanker op mondiaal niveau:

  • In 2018 werden wereldwijd meer dan 18 miljoen gevallen van kanker ontdekt.
  • Bij 11,6% van deze gevallen was er sprake van kwaadaardige tumorprocessen in de longen.
  • Baarmoederkanker werd het minst vaak gediagnosticeerd (2,1%).
  • Er was echter bij 24,6% van de gevallen sprake van een minder veelvoorkomende oorsprong, die niet geteld werden als unieke varianten.
  • In 2019 werden in Spanje in totaal 277.234 gevallen van kanker vastgesteld.

Er is een jaarlijkse toename van het aantal gevallen wereldwijd. Schattingen geven aan dat tegen 2040 bijna 30 miljoen meer mensen een kwaadaardige tumor zullen worden opgespoord. Dit is 63% meer dan in 2018.

De cijfers zijn alarmerend zoals we hierboven hebben kunnen lezen. Daarom is het noodzakelijk om elk van de soorten te kennen, hoe zeldzaam ze ook zijn, om duizenden levens over de hele wereld te redden.

Lees meer over:
Gewoontes die je huid tegen kanker helpen beschermen

De verschillende soorten sarcomen

Zoals we hierboven vermeldden, zijn alle soorten sarcomen kwaadaardige tumoren die groeien in botten en zachte weefsels. Volgens statistieken (Engelse link) zijn ze verantwoordelijk voor 20% van de vaste kankersoorten die worden ontdekt bij kinderen en minder dan 1% bij volwassenen.

De aanleg om deze aandoening te ontwikkelen hangt af van genetische factoren en omgevingsfactoren en van de interactie tussen de beide factoren. Specifieke oorzaken blijven echter onduidelijk.

Volgens een artikel gepubliceerd in het wetenschappelijke portaal ScienceDirect in 2007 (Spaanse link) zijn er verschillende soorten sarcomen. Hieronder zullen we je meer over de verschillende varianten vertellen.

Liposarcoom

Dit is het meestvoorkomende subtype en is verantwoordelijk voor 20% van de sarcoomgevallen in de Verenigde Staten. Deze kanker komt overal in het lichaam voor in de vetcellen. In de meeste gevallen komt het echter voor in het vetweefsel van de ledematen of de buik.

Het is zeer opvallend omdat het zich meestal manifesteert als een groeiende knobbel onder de huid. Het kan pijn en zwakte van het aangedane ledemaat veroorzaken wanneer het in de benen en armen groeit. In het geval van buiktumoren zijn de meest voorkomende symptomen constipatie, een opgeblazen gevoel en buikpijn.

In de meeste gevallen zijn tumorverwijdering en bestraling de beste therapie. Er zijn echter verschillende soorten liposarcoom, op basis van hun morfologie. Deze sarcomen veroorzaken echter gewoonlijk geen metastasen en verdwijnen alleen na het uitvoeren van een chirurgische ingreep.

Leiomyosarcoom

Volgens de organisatie sarcomahelp.org (Spaanse link) is een leiomyosarcoom afgeleid van gladde spiercellen – meestal uit de baarmoeder of het maagweefsel. Dit type omvat 5 tot 10%, waardoor het een van de meest voorkomende soorten sarcomen is.

Er zijn geen specifieke kenmerken voor de diagnose van deze pathologie, maar de bovengenoemde bronnen melden dat ze vaker voorkomen boven de leeftijd van 50 of 60 jaar. Ze treffen ook vooral vrouwen. Diverse onderzoeken tonen aan dat behandeling met het medicijn Gemcitabine goed werkt bij meer dan 50% van de patiënten.

Synoviaal sarcoom

Een röntgenfoto van een paar benen

Deze sarcomen komen minder vaak voor en ontstaat vooral bij jongvolwassenen. De tumoren groeien meestal in de buurt van de gewrichten, vooral de knieën. Het belangrijkste kenmerk is een langzaam groeiende, diepliggende knobbel die gevoelig is of pijnlijk aanvoelt.

Uit onderzoek blijkt dat dit type kanker gecorreleerd is met bepaalde chromosomale variaties. Dit betekent dat het een grote genetische component heeft. Net als bij liposarcoom is chirurgische verwijdering de beste optie.

Osteosarcomen en synoviale sarcomen zijn kwaadaardige tumoren van de botten die zich meestal manifesteren nabij de knieën.

Andere soorten sarcomen

We hebben hierboven drie van de belangrijkste typen behandeld. Er zijn echter nog een aantal andere soorten sarcomen die we niet moeten vergeten. We sommen een aantal soorten op:

  • Angiosarcoom, dat optreedt in de cellen van de bloedvaten of de lymfevaten.
  • Kaposi-sarcoom produceert roze knobbeltjes onder de huid of, minder vaak, op het mondslijmvlies. Het manifesteert zich vaak bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, zoals mensen met aids.
  • Rabdomyosarcoom is een kwaadaardige tumor van de skeletspier. In feite is dit het meest voorkomende type sarcoom in de kindertijd. Het heeft een incidentie van vier getroffen kinderen per miljoen gezonde kinderen.
  • Osteosarcoom, zoals de naam al aangeeft, is botkanker.

Zoals je hebt kunnen lezen zijn er evenveel soorten sarcomen als menselijke weefsels en is de lijst uitgebreid. Het belangrijkste concept om in gedachten te houden is dat we te maken hebben met een kwaadaardige tumor met verschillende variaties, afhankelijk van de locatie.

Misschien wil je meer weten:
Vijf zeldzame vormen van kanker

Wat moeten we onthouden over sarcomen?

Sarcomen zijn vormen van kanker die zich ontwikkelen in zowel zachte weefsels als botweefsel. Daarom zijn er meerdere typen die zich manifesteren met specifieke symptomen, afhankelijk van de plaats waar de tumor groeit.

Zoals bij elke andere kankersoort is vroege opsporing de sleutel tot de overleving van een patiënt. Raadpleeg daarom onmiddellijk je arts als je een verdachte knobbel opmerkt of onverklaarbare pijn hebt.

  • ¿Qué es el sarcoma de tejidos blandos? Sociedad Americana del Cáncer. Recogido a 21 de julio en https://www.cancer.org/es/cancer/sarcoma-de-tejidos-blandos/acerca/sarcoma-de-tejidos-blandos.html
  • Picci, P. (2007). Osteosarcoma (osteogenic sarcoma). Orphanet journal of rare diseases2(1), 6.
  • Cifras del cáncer, SEOM. Recogido a 21 de julio en https://seom.org/seomcms/images/stories/recursos/Cifras_del_cancer_2020.pdf
  • Burningham, Z., Hashibe, M., Spector, L., & Schiffman, J. D. (2012). The epidemiology of sarcoma. Clinical sarcoma research2(1), 14.
  • Skubitz, K. M., & D’Adamo, D. R. (2007, November). Sarcoma. In Mayo Clinic Proceedings (Vol. 82, No. 11, pp. 1409-1432). Elsevier.
  • Leiomiosarcoma: Diagnóstico y tratamiento. Recogido a 21 de julio en http://sarcomahelp.org/translate/es-leiomiosarcoma.html#:~:text=El%20leiomiosarcoma%20es%20un%20sarcoma,en%20l%C3%ADneas%20de%20c%C3%A9lulas%20mesenquimales.
  • Hensley, M. L., Maki, R., Venkatraman, E., Geller, G., Lovegren, M., Aghajanian, C., … & Spriggs, D. R. (2002). Gemcitabine and docetaxel in patients with unresectable leiomyosarcoma: results of a phase II trial. Journal of Clinical Oncology20(12), 2824-2831.
  • Sánchez, Juan Segura, et al. “Liposarcomas. Aspectos clínico-patológicos y moleculares.” Revista Española de Patología 39.3 (2006): 135-148.