Plagiocefalie: voorkomen en behandelen van deze schedelafwijking

24 april 2020
Plagiocefalie is een esthetisch probleem dat het zelfvertrouwen van je kindje kan aantasten als hij of zij opgroeit, met alle gevolgen van dien voor zijn of haar kindertijd en adolescentie. Lees meer over dit probleem en hoe je het kunt voorkomen in dit artikel.

Plagiocefalie is de meest voorkomende craniofaciale anomalie. Het bestaat uit een asymmetrische vervorming van de schedel van een baby. Bij deze aandoening lijkt de schedel in het achterste gebied (achterhoofd) plat te zijn geworden en heeft de schedel een ruitvorm.

Deze aandoening is puur esthetisch en heeft geen invloed op de intellectuele ontwikkeling van een baby. Het komt veel voor en is meestal te wijten aan de houding waarin een baby slaapt. Het kan bijvoorbeeld gebeuren dat de baby altijd op zijn rug slaapt, of met zijn hoofdje altijd naar dezelfde kant leunt.

De aandoening kan echter ook aanwezig zijn bij de geboorte. In dergelijke gevallen kan het zijn dat het bekken van de moeder vernauwd is of dat er zelfs sprake is van een complicatie tijdens de bevalling. In dit artikel zullen we uitleggen hoe we dit kunnen voorkomen en behandelen.

Waardoor ontstaat plagiocefalie?

Plagiocefalie ontstaat doordat er druk wordt uitgeoefend op de schedel van een baby. Het kan gebeuren tijdens de ontwikkeling van de foetus, tijdens of na de bevalling.

Plagiocefalie is duidelijk toegenomen nu kinderartsen adviseren om een baby op zijn rug te leggen als hij slaapt. Deze houding is om wiegendood te voorkomen. Het oefent echter ook de voortdurende druk uit op hetzelfde gebied van de schedel, dat daardoor uiteindelijk kan vervormen.

Op dezelfde manier kunnen ook de stoeltjes van baby’s deze toename veroorzaken. Andere situaties die kunnen leiden tot plagiocefalie zijn onder andere:

  • vroegtijdige bevalling.
  • aangeboren musculaire torticollis, waardoor de baby altijd op hetzelfde gebied van de schedel rust.
  • een ongeschikte positie in de baarmoeder.
  • trauma tijdens de bevalling.

Misschien ook interessant:
Pre-implantatie genetische diagnostiek

Kenmerken van plagiocefalie

Een moeder kust het hoofdje van een baby

Zoals we al eerder hebben gezegd, is dit een puur esthetische aandoening en brengt het de intellectuele ontwikkeling van de baby niet in gevaar.

  • In het ergste geval leidt het tot asymmetrie in het gezicht en de schedel, dus het kan heel goed zichtbaar zijn.
  • Het kan ook de uitlijning van de oren veranderen en een uitstulpen van het voorhoofd veroorzaken.

Plagiocefalie kan het toekomstige zelfbeeld van een baby op doorslaggevende wijze bepalen. Daarom is het belangrijk om bepaalde middelen bij de hand te hebben om het op tijd te kunnen voorkomen en behandelen.

Hoe kan ik het voorkomen?

Het is belangrijk om je kindje af en toe anders neer te leggen, zodat de houding van het hoofd niet steeds hetzelfde is. Idealiter draai je het hoofdje afwisselend naar links en naar rechts terwijl ze slapen.

Artsen raden ook aan dat het kind wat tijd op de buik doorbrengt terwijl het wakker is. Dit is ook een goede methode om de motorische vaardigheden van je baby te ontwikkelen. Je moet dit alleen doen als de baby wakker is en de baby steeds goed in de gaten houden.

  • Leg simpelweg de baby op zijn of haar buik. Je kunt de baby op je borst, in bed of op een ander comfortabel oppervlak leggen.
  • In het ideale geval kun je in deze houding ook met de baby spelen of knuffelen.
  • Ook het spiervermogen van de baby wordt versterkt door deze activiteiten.

Het voornaamste is dat je voorkomt dat de baby zijn of haar hoofd altijd tegen dezelfde plek steunt. Hiervoor kun je de baby in je armen houden of hem in een zitje zetten dat geen druk op zijn schedel uitoefent.

Gebruik daarom geen zitjes waarbij de baby lange tijd in dezelfde houding moet blijven liggen, zoals bijvoorbeeld autozitjes. Als je ze toch moet gebruiken, neem dan regelmatig een pauze en help de baby om van houding te veranderen.

Je kunt ook andere interactieve maatregelen nemen. Zo kun je bijvoorbeeld speelgoed aan de andere kant van hun wieg plaatsen. Op die manier zal de baby zijn hoofdje moeten draaien. Een andere manier is om het matras een beetje op te tillen, zodat die licht gekanteld ligt.

Lees ook:
De voor- en nadelen van het geven van een speen

Behandelingen voor plagiocefalie

Een baby slaapt in een autozitje

De onderstaande behandelingen worden alleen toegepast bij gevallen waarin de vorige maatregelen niet of onvoldoende hebben gewerkt.

Als de arts het nodig vindt kun je gebruik maken van een vormende helm. Hiermee wordt een matige druk op de schedel uitgeoefend. Ook zorgt dit ervoor dat het hoofd niet leunt op de vervormde kant.

De helm is een dynamische orthese en kan gebruikt worden vanaf het moment dat de baby drie maanden oud is. Je moet ze regelmatig laten controleren omdat de schedel van de baby elke dag groeit.

Artsen nemen alleen in ernstige gevallen hun toevlucht tot chirurgie. Dat doen ze alleen als alle andere technieken niet (voldoende) hebben geholpen.

Tot slot

Het is belangrijk om maatregelen te treffen om te voorkomen dat deze misvorming bij je baby ontstaat. Dit zijn simpele en gemakkelijk toepasbare tips om te voorkomen dat je baby een aanzienlijk esthetisch probleem ontwikkelt.

Natuurlijk moet je altijd een arts raadplegen als je vragen hebt of afwijkingen opmerkt. Die zal je zeker adviseren over wat je moet doen om je baby te helpen.

  • Deformidades de la cabeza: la plagiocefalia postural | EnFamilia. (n.d.). Retrieved May 29, 2019, from https://enfamilia.aeped.es/temas-salud/plagiocefalia-postural
  • PLAGIOCEFALIA. Tratamiento niños de Plagiocefalia, braquicefalia y escafocefalia. (n.d.). Retrieved May 29, 2019, from http://www.plagiocefalia.es/
  • Vergara-Acevedo, S. E., & Criales-Cort??s, J. L. (2001). Plagiocefalia. Gaceta Medica de Mexico, 137(4), 371–372.
  • Esparza, J., Hinojosa, J., Muñoz, M., Romance, A., García-Recuero, I., & Muñoz, A. (2014). Diagnóstico y tratamiento de la plagiocefalia posicional. Protocolo para un Sistema Público de Salud. Neurocirugía, 18(6), 457–467. https://doi.org/10.1016/s1130-1473(07)70252-x