Manieren om penicillineresistentie te identificeren

Er is sprake van penicillineresistentie wanneer bacteriën zich aanpassen en vervolgens in staat zijn om weerstand te bieden aan de gebruikelijke effecten van dit antibioticum. Het is een groot probleem in de gezondheidszorg voor de volksgezondheid.
Manieren om penicillineresistentie te identificeren

Laatste update: 17 juli, 2021

Penicillineresistentie heeft geleid tot de ontwikkeling van geneesmiddelen met een breder werkingsspectrum en bèta-lactamase. Dit enzym dat verantwoordelijk is voor de inefficiëntie van antibiotica in de penicillinegroep wordt geproduceerd door bepaalde bacteriën.

Het vaak willekeurige gebruik van dit soort medicijnen uit angst voor complicaties zorgt ervoor dat de micro-organismen resistentie ontwikkelen. Resistentie tegen penicilline komt voor bij ongeveer 25% van de Streptococcus-pneumonia-stammen die zijn geïsoleerd bij patiënten met otitis media. Ze delen deze resistentie met ongeveer 33% van de Haemophilus influenza-stammen.

Het probleem van penicillineresistentie en resistentie tegen andere antibiotica heeft ertoe geleid dat veel landen een beleid hebben ontwikkeld voor een rationeel gebruik van antibiotica. Het belangrijkste is dus, naast wetgeving en richtlijnen, dat zowel artsen als patiënten begrijpen dat ze niet zomaar antibiotica kunnen gebruiken.

Penicilline en het werkingsmechanisme ervan

Penicilline

Laten we beginnen met te zeggen dat penicilline een subklasse van antibiotica is die we bètalactamantibiotica noemen. Deze bevatten een chemische structuur die de bètalactamring wordt genoemd.

We gebruiken dit om infecties te behandelen die worden veroorzaakt door bacteriën die zijn gecategoriseerd als grampositieve en sommige gramnegatieve streptokokken in het eerste geval en meningokokkeninfecties in het laatste geval. Penicilline doodt bacteriën door de celwand die hen beschermt te verzwakken.

Sommige bacteriën produceren echter stoffen (enzymen) die bètalactamantibiotica kunnen inactiveren. Om dit te voorkomen, wordt penicilline vaak toegediend in combinatie met geneesmiddelen die de werking van deze enzymen voorkomen, als de infectie wordt veroorzaakt door dit type bacteriën.

Penicilline wordt snel verspreid in de meeste weefsels, vooral als er een ontsteking is. Alle soorten worden op zijn minst gedeeltelijk geëlimineerd via de urine en de meeste bereiken in dit vocht dan ook hoge concentraties.

Hoe treedt penicillineresistentie op?

Dit gebeurt wanneer bacteriën zich aanpassen en dan in staat zijn om de effecten van het antibioticum te weerstaan. Deze bacteriën kunnen leiden tot een verscheidenheid aan infecties. Deze zijn moeilijker te behandelen dan infecties die zijn veroorzaakt door niet-resistente bacteriën.

Zoals we hierboven al zeiden, kan incorrect en overmatig gebruik van antibiotica leiden tot resistentie. Gevoelige bacteriën sterven elke keer dat je ze inneemt, maar sommige kunnen weerstand bieden. Deze blijven groeien, zich vermenigvuldigen en verspreiden zich ook naar andere mensen en soms naar dieren.

Deze resistentie tegen penicilline ook leiden tot hogere zorgkosten en een hogere mortaliteit. De meest voorkomende resistente bacteriën zijn onder andere:

  • Escherichia coli
  • Klebsiella pneumoniae
  • Staphylococcus aureus
  • Streptococcus pneumoniae

Maatregelen om penicillineresistentie te voorkomen

Hieronder geven we enkele aanbevelingen om resistentie tegen penicilline en andere antibiotica te helpen voorkomen:

  • Gebruik ze niet om virale infecties zoals verkoudheid of griep te behandelen. Ze werken namelijk niet tegen virussen.
  • Dring er niet op aan dat je arts antibiotica voorschrijft.
  • Volg de aanwijzingen voor doseringen en duur van de behandeling bij het nemen ervan nauwkeurig op.
  • Blijf ze gedurende de voorgeschreven tijd innemen, zelfs als je je beter voelt. Sommige bacteriën kunnen namelijk overleven en je opnieuw infecteren als je te snel stopt met de behandeling.
  • Bewaar antibiotica niet voor later en gebruik niet de antibiotica van iemand anders.
  • Leer dagelijkse gewoonten om infecties te voorkomen aan, zoals regelmatig handen wassen en hygiënische voedselbereiding.

Wereldwijd controlesysteem voor antimicrobiële resistentie

Een kweek van bacteriën

Het systeem van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), bekend als GLASS (Engelse link), omvat momenteel 52 landen. Hiervan zijn er 25 landen met een hoog inkomen, 20 met een middeninkomen en 7 met een laag inkomen.

Dit nieuwe systeem onthulde de wijdverbreide aanwezigheid van antibioticaresistentie in monsters van 500.000 mensen in 22 landen met vermoedelijke bacteriële infecties.

Daarnaast wijzen de door de WHO gepubliceerde gegevens over antibioticaresistentie erop dat de resistentieniveaus tegen ernstige bacteriële infecties hoog zijn. Ze komen voor in zowel landen met hoge als lage inkomens.

Conclusie

Antibiotica zijn geweldig tegen bacteriële infecties en kunnen bij correct gebruik levens redden. Er is echter een groeiend probleem van resistentie tegen penicilline en andere antibiotica.

Tot slot is penicilline een zeer effectief antibioticum, dat goedkoop te produceren is en bijna overal ter wereld gebruikt wordt. Het zou een ramp zijn om het niet meer te kunnen gebruiken vanwege een verhoogde bacteriële resistentie. Wellicht ook interessant voor jou

De 9 meestvoorkomende allergieën bij kinderen
Gezonder LevenLees het op Gezonder Leven
De 9 meestvoorkomende allergieën bij kinderen

Allergieën komen veel voor in de kindertijd. Er is dan ook een lijst met de 9 meestvoorkomende allergieën bij kinderen wereldwijd opgesteld.



  • Moreno, C., González, R., & Beltrán, C. (2009). Mecanismos de resistencia antimicrobiana en patógenos respiratorios. Antimicrobial resistance mechanisms in respiratory pathogens. Rev. Otorrinolaringol. Cir. Cabeza Cuello. https://doi.org/10.4067/S0718-48162009000200014

  • Mendoza Medellín, A. (2011). El formidable reto de la resistencia bacteriana a los antibióticos. Revista de La Facultad de Medicina (México).

  • Embid, A. (2002). Resistencia de las bacterias a los antibióticos. Revista de Medicinas Complementarias, Medicina Holistica.