Leer meer over de mogelijke bijwerkingen van ijzersupplementen

Het innemen van ijzersupplementen kan bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid en constipatie. Het is dus belangrijk je aan de door je arts aanbevolen dosis te houden.
Leer meer over de mogelijke bijwerkingen van ijzersupplementen

Laatste update: 12 september, 2022

Mensen gebruiken ijzersupplementen bij de preventie en behandeling van bloedarmoede door ijzertekort, maar de inname ervan kan tot bijwerkingen leiden als het niet goed wordt ingenomen. Dit mineraal is nuttig in situaties waarin het lichaam er hogere concentraties van vraagt — tijdens de kindertijd en zwangerschap.

De behandeling van bloedarmoede omvat niet alleen ijzersupplementen. Iemand met dit soort tekort moet een dieet volgen dat rijk is aan ijzer. Ook kan in ernstiger gevallen een bloedtransfusie nodig zijn.

Soorten ijzersupplementen en hun bijwerkingen

In zijn elementaire vorm is ijzer een onstabiel metaal dat gemakkelijk oxideert. Daarom komen de meeste supplementen in de vorm van complexen, zoals ijzersulfaat, ferro-fumaraat, en ferro-gluconaat. Dit is omdat deze het ijzer stabiliseren.

Alle supplementen bevatten echter dezelfde ijzersoort. Wat verschilt is hoe het lichaam ze opneemt of hoe deze met voedsel reageren. Bovendien kunnen sommige ijzersupplementen meer bijwerkingen hebben dan andere — vooral op het gastro-intestinale vlak.

IJzersulfaat is het bekendste supplement en je moet het op een lege maag innemen omdat het misselijkheid en brandend maagzuur kan veroorzaken.

Er zijn echter ook andere ijzersupplementen die je bij de maaltijd kunt innemen. Het ijzer is zo samengesteld dat het geen wisselwerking heeft met voedsel of andere stoffen. Zo is het beter biobeschikbaar en heeft het minder bijwerkingen (Engelse link).

Er zijn ook ijzersupplementen die andere stoffen bevatten, zoals foliumzuur en vitamine B12. De doses zijn 325 mg voor alle drie, hoewel ijzerhoudend fumaraat levensvatbaarder is (33%).

Hoe werken deze supplementen?

IJzersupplementen
Er zijn verschillende soorten ijzersupplementen.

Het menselijk lichaam kan maar een bepaalde hoeveelheid ijzer per keer opnemen. Daarom raden professionals aan ze meerdere keren per dag in te nemen, in plaats van slechts één dosis. Dat bevordert de opname van ijzer.

Bovendien kun je ijzer het beste op een lege maag innemen om de assimilatie te vergemakkelijken, dus neem het een uur voor je gaat eten. Het is belangrijk dat ijzer geen wisselwerking heeft met andere medicijnen; neem het daarom minstens twee uur voor of na het innemen van een ander geneesmiddel in. Vooral als dit supplementen met calcium, zink, of foliumzuur zijn.

Voor een betere opname neem je het ijzer samen met een glas sinaasappel- of tomatensap (Engelse link), want deze bevatten vitamine C en helpen bij de assimilatie. Er zijn verschillende oorzaken van bloedarmoede, hoewel ze meestal het gevolg zijn van een aanhoudend ijzertekort.

De wijdverbreide gewoonte voor de preventie of behandeling van bloedarmoede bij vrouwen is dagelijkse ijzersuppletie. Bovendien wordt het soms gecombineerd met foliumzuur, andere vitaminen en mineralen gedurende drie maanden.

Er is echter een verband tussen dagelijkse ijzersuppletie en bijwerkingen zoals misselijkheid of constipatie. Een-, twee- of driemaal per week toedienen is dus een effectieve en veiliger optie dan dagelijkse doses.

Wellicht ben je ook geïnteresseerd in dit artikel:
Wanneer zou je ijzersupplementen moeten nemen?

Mogelijke bijwerkingen van ijzersupplementen

Vrouw neemt een pil
Houd er rekening mee dat ijzersupplementen een wisselwerking met andere medicijnen kunnen hebben. Daarom moet je ze van tevoren innemen.

De bijwerkingen variëren, afhankelijk van het soort ijzercomplex dat gebruikt wordt. De meestvoorkomende zijn:

  • zure reflux en brandend maagzuur.
  • misselijkheid en overgeven.
  • een metaalachtige smaak in de mond.
  • een gevoel van volheid.
  • donkere ontlasting.
  • diarree of verstopping.

Bovendien kunnen misselijkheid en maagklachten toenemen met de dosis ijzercomplexen. Deze verschijnen meestal ongeveer 30 tot 60 minuten na inname. Toch verdwijnen ze waarschijnlijk na de eerste drie dagen van de behandeling.

  • Neem gezonde gewoonten aan om constipatie te verminderen, die typisch zijn voor dit geneesmiddel, zoals meer vezels uit groenten en fruit eten en lichamelijk actief zijn.
  • Neem ijzercomplexen waar mogelijk bij de maaltijd. Sommige supplementen kunnen ook foliumzuur en vitamine B12 bevatten, die ook helpen tegen bloedarmoede.

Conclusie

Je mag ijzersupplementen alleen nemen op medisch advies. Een tekort stabiliseert zich binnen twee maanden, maar het lichaam heeft tussen zes maanden en een jaar nodig om ervan te herstellen. Wellicht ook interessant voor jou

Bloedarmoede door ijzertekort: voedingsrichtlijnen
Gezonder Leven
Lees het op Gezonder Leven
Bloedarmoede door ijzertekort: voedingsrichtlijnen

Bloedarmoede door ijzertekort treedt op als gevolg van een tekort aan kwaliteit en kwantiteit van hemoglobine, een molecule in rode bloedcellen.



  • Christensen, L., Sguassero, Y., & Cuesta, C. B. (2013). Anemia y adherencia a la suplementación oral con hierro en una muestra de niños usuarios de la red de salud pública de Rosario, Santa Fe. In Archivos Argentinos de Pediatria. https://doi.org/10.5546/aap.2013.288
  • Lane DJ, Jansson PJ, Richardson DR. Bonnie and Clyde: Vitamin C and iron are partners in crime in iron deficiency anaemia and its potential role in the elderly. Aging (Albany NY). 2016;8(5):1150–1152. doi:10.18632/aging.100966
  • Tolkien Z, Stecher L, Mander AP, Pereira DI, Powell JJ. Ferrous sulfate supplementation causes significant gastrointestinal side-effects in adults: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2015;10(2):e0117383. Published 2015 Feb 20. doi:10.1371/journal.pone.0117383
  • Brock, C., Curry, H., Hanna, C., Knipfer, M., & Taylor, L. (1985). Adverse effects of iron supplementation: A comparative trial of a wax-matrix iron preparation and conventional ferrous sulfate tablets. Clinical Therapeutics7(5), 568–573.
  • Schümann, K., Ettle, T., Szegner, B., Elsenhans, B., & Solomons, N. W. (2007, September 10). On risks and benefits of iron supplementation recommendations for iron intake revisited. Journal of Trace Elements in Medicine and Biology. Elsevier GmbH. https://doi.org/10.1016/j.jtemb.2007.06.002
  • OMS. (2014). Administración diaria de suplementos de hierro y ácido fólico en el embarazo. Organización Mundial de La Salud. https://doi.org/10.5923/j.instrument.20170601.01