Internationale Vrouwendag: The Equality Generation

01 september, 2020
Ieder jaar op 8 maart wordt overal ter wereld Internationale Vrouwendag gevierd. In dit artikel vertellen we je meer over de gezondheidsrechten van vrouwen.

Internationale Vrouwendag is voortgekomen uit de inspanningen die vrouwen en feministische bewegingen al decennia lang hebben geleverd. In 2020 werd het 25-jarig bestaan van de Peking-conferentie gevierd.

De eerste conferentie in Peking was de vierde Wereldvrouwenconferentie en deze vond plaats in 1995. Na de bijeenkomst en discussies werd een verklaring afgekondigd die een belangrijk moment markeerde in de geschiedenis van vrouwenrechten. De conferentie had meer dan 15.000 deelnemers en meer dan 30.000 niet-officiële participanten.

Het door de conferentie van Peking opgestelde plan bracht de oprichting van een specifiek tak binnen de Verenigde Naties met zich mee om de problemen van vrouwen aan te pakken. Zo werd in 2010 de vorming van UN Women afgekondigd, de vervulling van het doel van die conferentie.

Dit jaar kozen ze de volgende slogan voor de Internationale Vrouwendag: “Ik kom uit de generatie van gelijkheid: voor de rechten van vrouwen.” Het doel is te benadrukken dat het verleden een generatiewisseling vertegenwoordigt, waarbij gelijkheid en toegang tot rechten logischer zouden moeten zijn.

Er is echter nog een lange weg te gaan. Vooruitgang is belangrijk, maar er zijn nog steeds doelen om te bereiken met betrekking tot specifieke gezondheidsproblemen bij vrouwen. De rechten van vrouwen op het gebied van gezondheidszorg wereldwijd kunnen en moeten worden verbeterd.

Wereldwijde instrumenten voor gelijkheid

Een meisje met twee vrouwelijke artsen

Zowel de Verenigde Naties als andere internationale organisaties hebben mechanismen, studie- en werkgroepen en bijeenkomsten opgezet om de toegankelijkheid van vrouwen tot hun rechten te verbeteren. Internationale Vrouwendag herinnert ons aan bepaalde onderwerpen die we de hieronder hebben beschreven.

CEDAW

Verdrag inzake de uitbanning van discriminatie van vrouwen, bekend als CEDAW: The Committee on the Elimination of Discrimination against Women (Engelse link).

De verklaring werd in 1979 afgekondigd en in 1981 voltooid. Het is een actieplan dat de basisrechten van vrouwen uiteenzet, inclusief gezondheidsrechten.

Raad voor de mensenrechten

In 2010 werd een werkgroep opgericht om discriminatie van vrouwen in de wetten van landen over de hele wereld te bestuderen. Deze groep rapporteert aan de VN-Mensenrechtenraad en analyseert of het wetgevende orgaan van de landen in overeenstemming is met de beginselen van gelijkheid.

Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen

Op het gebied van gezondheidszorg is er nog steeds regelmatig en soms stelselmatig sprake van discriminatie, zowel ten opzichte van patiënten als ten opzichte van zorgmedewerkers.

De maatregelen die de landen nemen om deze discriminatie te bestrijden, moeten om de vier jaar als rapport worden voorgelegd aan een commissie van deskundigen. Deze deskundigen hebben de bevoegdheid om discriminerende acties te onderzoeken en maatregelen voor te stellen aan de VN.

Meer lezen over vrouwenrechten? Bekijk dan:
Vrouwendag: voor gelijkheid nu en in de toekomst

Het recht op gezondheid van vrouwen

Ondanks het bestaan van Internationale Vrouwendag was dit niet genoeg om de problemen van vrouwen met betrekking tot hun gezondheid onder de aandacht te brengen.

Om deze reden wordt op 28 mei de Internationale Dag voor de gezondheid van vrouwen gevierd. Deze dag kwam tot stand na een voorstel vanuit Latijns-Amerika (Spaanse link).

We weten dat in veel culturen mannen en vrouwen niet dezelfde gezondheids- en ziekteprocessen doorlopen. Bovendien is de toegankelijkheid tot de gezondheidssystemen anders, evenals het ontvangen van zorg. Zelfs de mogelijkheid om een universitaire graad in gezondheidswetenschappen te behalen is niet hetzelfde.

Ieder lid van teams in de gezondheidszorg, waar ook ter wereld, moet de juiste opleiding krijgen om de gezondheidszorg voor vrouwen te garanderen.

Ook moeten gezondheidsstelsels gelijke prioriteit geven aan mannelijke en vrouwelijke werknemers om deel uit te maken van het team. Dit geldt ook in het bijzonder voor leidinggevende functies, die nu vaak worden gedomineerd door mannen.

Seksuele en reproductieve gezondheid op Internationale Vrouwendag

Een vrouw die haar dokter bezoekt

Een van de pijlers van de gezondheid van vrouwen zijn de seksuele en reproductieve aspecten. Een groot deel van de ongelijkheden en toegankelijkheidsproblemen doen zich voor bij:

  • anticonceptie
  • bevallingen en kraamzorg
  • gynaecologische screenings, zoals bij baarmoederkanker.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieert seksuele en reproductieve gezondheid als een toestand van fysiek, mentaal en sociaal welzijn in alles wat verband houdt met het reproductieve systeem, zijn functies en zijn processen. Dit impliceert ook de rechten op een seksleven dat zowel bevredigend als gratis is.

Internationale Vrouwendag en haar pleidooi voor gelijkheid onderschatten op geen enkele manier de seksuele en reproductieve gezondheid. Vrouwen moeten op elk moment toegang hebben tot de methode van anticonceptie van hun keuze. Daarnaast mogen gezondheidswerkers geen waardeoordeel vellen over deze keuze.

Hieronder valt ook de zorg voor de bevalling en zwangerschap met respect voor de rechten van de vrouw. Het komt nog steeds voor dat vrouwen tijdens de zwangerschap psychisch worden mishandelt door de dokter of vroedvrouw die voor hen zorgen. Het zorgsysteem moet gedurende het hele proces een warme en ondersteunende omgeving garanderen.

Lees ook:
Vrouwen hebben een jaar nodig om te herstellen na een bevalling

De mogelijkheid om gelijkheid te vieren op Internationale Vrouwendag

Het vieren van Internationale Vrouwendag is een kans om gelijke rechten te bevorderen. We moeten echter nog steeds vooruitgang boeken in de richting van echte gendergelijkheid.

In de gezondheidszorg moeten zowel wetten als zorgprofessionals het goede voorbeeld geven. Elke vrouw verdient de best mogelijke gezondheidszorg, waar ze ook woont en ongeacht haar toestand. Er is geen plaats om enige vorm van discriminatie toe te staan.

Tot slot nog dit. Als je het slachtoffer bent van slechte zorg, ongelijkheid ondervindt op het gebied van gezondheidszorg of er een schending van je rechten als patiënt heeft plaatsgevonden, aarzel dan niet om dit te melden. Veel landen hebben al organisaties en kantoren die volledig zijn gewijd aan het aanpakken van deze kwesties.

  • Valls-Llobet, Carme. Mujeres, salud y poder. Ediciones Cátedra, 2013.
  • Cook, Rebecca J., Bernard M. Dickens, and Mahmoud F. Fathalla. Salud reproductiva y derechos humanos: integración de la medicina, la ética y el derecho. Profamilia, 2003.
  • Peláez Mendoza, Jorge. “Salud sexual y reproductiva de adolescentes y jóvenes: una mirada desde la óptica de los derechos humanos.” Revista cubana de obstetricia y ginecología 34.2 (2008): 0-0.
  • Franco-Giraldo, Álvaro, and Carlos Álvarez-Dardet. “Derechos humanos, una oportunidad para las políticas públicas en salud.” Gaceta Sanitaria 22.3 (2008): 280-286.
  • Galdos Silva, Susana. “La conferencia de El Cairo y la afirmación de los derechos sexuales y reproductivos, como base para la salud sexual y reproductiva.” Revista peruana de medicina experimental y salud pública 30 (2013): 455-460.
  • López, A., and L. Abracinskas. “El debate social y político sobre la ley de defensa del derecho a la salud sexual y reproductiva.” Cuadernos del UNFPA, serie Divulgación (2009).