Ecchymose: wat is het precies?

24 juni, 2020
Ecchymose is een laesie in de huid, een soort van kneuzing, en is erg belangrijk in de juridische geneeskunde. Vandaag zullen we je hier vertellen hoe het ontstaat en wat de oorzaken daarvan kunnen zijn.

Een ecchymose is een van de basissoorten van huidletsels. Het is de basis van de vele andere soorten ziekten en aandoeningen, samen met andere dermatologische symptomen.

Je zou kunnen zeggen dat ecchymose een onderhuidse bloeding is. Dit komt omdat er geen wonden of bijbehorende letsels op de huid daarboven zitten. Dit opgehoopte bloed is dus het resultaat van gescheurde bloedvaten.

Als er bloed uit de bloedvaten gaat, heet dat extravasatie. De ecchymose is het gevolg van een extravasatie onder de intacte huid. Dat betekent dat er gescheurde, open bloedvaten zijn. Dit kan gebeuren door een klap, een infectie die de bloedvaten van binnenuit vernietigt, maar ook door gescheurde spieren in dat gebied.

Ecchymose is een dermatologisch letsel, maar het tast niet alleen de buitenste huid aan. Dit soort letsel kan zich ook ontwikkelen onder een slijmvlies, bijvoorbeeld in de binnenkant van de mondholte.

Oorzaken van ecchymose

Er zijn verschillende oorzaken voor deze aandoening. De breuk van de vaten en de extravasatie van bloed in de onderhuidse ruimte is het eindresultaat. De oorzaken kunnen echter de volgende zijn:

  • Een trauma, zoals een klap op de huid die deze niet scheurt. Dat wil zeggen, iets wat wordt veroorzaakt door een voorwerp dat scheurt. Hou er rekening mee dat ecchymose alleen ontstaat als er geen oppervlakkige huidwonden zijn.
  • Ecchymose komt veel voor bij sporters. Soms is het te wijten aan een trauma en andere keren door het soort overbelasting tijdens de training dat de spieren kan beschadigen.
  • Vitamine K is een essentiële stof voor een goede bloedstolling. Een tekort aan deze vitamine in het lichaam is de perfecte situatie voor de vorming van ecchymosen.
  • Bepaalde infectieuze processen kunnen de bloedvaten verzwakken en van binnenuit breken, zonder de huid te scheuren. Soms zijn ecchymosen het eerste symptoom van een infectie. Ze kunnen al voor het begin van de koorts optreden.
  • Net als bij een tekort aan vitamine K is zal iemand die lijdt aan een stollingsziekte, zoals de ziekte van Von Willebrand eerder een ecchymose ontwikkelen dan anderen. Daarnaast kan een stollingsziekte ook een secundair symptoom zijn van een andere aandoening, zoals kanker.
  • Er zijn ziekten waarvoor een persoon antistollingsmiddelen moet nemen. Het gebruik ervan heeft het nadelige effect dat er spontaan ecchymose of een klein trauma ontstaat, waardoor onder normale omstandigheden de bloedvaten niet zouden scheuren.
Een illustratie van rode bloedcellen

Lees ook:
Blauwe plekken behandelen met natuurlijke middelen

Hoe ontstaat het?

Ecchymose, zoals hierboven gedefinieerd, is een ophoping van bloed in de onderhuidse ruimte onder intacte huid. Het proces is zelfbegrensd en na een bepaalde periode neemt het bloed zichzelf weer op in het lichaam.

Tijdens de heropname, die weken kan duren, verandert de huidskleur van het getroffen gebied. De kleurveranderingen onthullen de stadia van het oplossingsproces van een ecchymose.

Het bloed is bijvoorbeeld rood als het zich in de bloedvaten bevindt. Zodra het deze verlaat en de onderhuidse ruimte ingaat, nemen de afweercellen of macrofagen het over. Binnen de macrofagen verliest het bloed hemoglobine de zuurstof die het bij zich draagt en wordt het donkerder van kleur.

Het donkerrood van hemoglobine zonder zuurstof ziet er vanaf de buitenkant van het lichaam uit als violet-paars. Dit is de typische kleur waarmee men ecchymose kan identificeren, dat wil zeggen, dit is de kleur van een gewone kneuzing.

Naarmate de dagen verstrijken, verandert hemoglobine door zijn afbraak in verschillende pigmenten. Groen is de kleur van ecchymose die volgt op violet, en dat gebeurt omdat hemoglobine in biliverdine (galkleurstof) verandert.

Een aantal dagen later verandert biliverdine dan weer in bilirubine. Op dat moment gaat de huidskleur van groen naar geel, tenminste totdat bilirubine verandert in hemosiderine, dat er van buitenaf lichtbruin uitziet.

De laatste stap van ecchymose is de totale reabsorptie van de resten van het bloed. Ook hier grijpen de macrofagen in en verteren alle overgebleven hemosiderine. Uiteindelijk keert de huid op dit punt terug naar haar gebruikelijke kleur.

Een persoon met een blauwe plek

Ontdek ook:
Zo genees je snel blauwe plekken

Indeling van ecchymose

De woorden ecchymose, hematoom, kneuzing en petechie worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. In de dermatologie heeft elk van hen zijn eigen specifieke kenmerken.

In de strikte zin van het woord is een hematoom een ecchymose die de huid aan het oppervlak optilt. Dat wil zeggen, als het niveau van de huid in het getroffen gebied niet omhoog gaat, dan is het geen hematoom.

Aan de andere kant worden petechiën geïdentificeerd aan de hand van de grootte van een ecchymose. Zo zijn bijvoorbeeld letsels tot twee millimeter petechiën. Ze worden echter geclassificeerd als ecchymose wanneer ze groter dan dat zijn.

Houd er bovendien rekening mee dat een ecchymose meestal vanzelf overgaat en vooral het gevolg is van trauma. Raadpleeg je huisarts als je kneuzingen hebt en niet weet waar ze vandaan komen. De arts kan dan de juiste diagnose stellen.

  • Jiménez, José Carlos Jiménez, Silvia Tashira Chinchilla Alvarado, and Lachiner Saborío Morales. “Evaluación médico legal de las equimosis cutaneas.” Medicina Legal de Costa Rica 33.1 (2016): 35-43.
  • Bassas, P., R. Bartralot, and V. García-Patos. “Anticoagulación y antiagregación en dermatología.” Actas Dermo-Sifiliográficas 100.1 (2009): 7-16.
  • Valle, Lidia Ester. Dermatología general. Editorial Dunken, 2008.