Wat is hyperinsulinemie?

Hyperinsulinemie is een aandoening die aangeeft dat er veranderingen in ons lichaam zijn die te maken hebben met de bloedsuikerbeheersing. Deze veranderingen zijn potentieel gevaarlijk voor onze gezondheid.
Wat is hyperinsulinemie?
Leonardo Biolatto

Geschreven en geverifieerd door de arts Leonardo Biolatto.

Laatste update: 24 januari, 2023

Insuline is een zeer belangrijk hormoon in ons lichaam, omdat het de hoeveelheid suiker in het bloed en in de weefsels regelt, zodat die hun verschillende functies kunnen uitvoeren. Wanneer we echter hoge insulinegehaltes in het bloed aantreffen, kunnen we te maken hebben met hyperinsulinemie.

Normaal gesproken is het effect van het gebrek aan insuline in ons lichaam, of hypoinsulinemie, bekend omdat het voorkomt bij mensen met diabetes type 1. Er is echter een algemeen gebrek aan herkenning van hyperinsulinemie als aandoening, waardoor het moeilijk te diagnosticeren is. Daarom leggen we in dit artikel uit wat hyperinsulinemie is en wat de oorzaak ervan is.

Wat is insuline?

Voordat we uitleggen wat hyperinsulinemie is, kijken we eerst naar de functie van insuline (Spaanse link). Insuline is een hormoon dat wordt gesynthetiseerd en opgeslagen door de bètacellen van de alvleesklier.

Na het eten wordt ons voedsel afgebroken tot minuscule stoffen die door de darm in het bloed kunnen komen. Een van deze stoffen is glucose, de fundamentele suiker die ons lichaam gebruikt om energie te produceren en zijn functies uit te voeren.

Wanneer glucose het bloed bereikt, passeert het de alvleesklier, waar het de bètacellen activeert die de opgeslagen insuline vrijgeven. Deze insuline komt in het bloed terecht en leidt de glucose naar de weefsels, zodat hij kan worden gebruikt. Met andere woorden, insuline is verantwoordelijk voor het handhaven van correcte bloedglucosewaarden.

Bloedglucosewaarden, of glycemie

Normale nuchtere bloedglucosewaarden liggen tussen 70-110 mg/dl. Een te hoge of te lage bloedglucose kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken. Abnormale glucosewaarden staan bekend als:

  • hyperglykemie: abnormaal hoge bloedglucosewaarden
  • hypoglykemie: abnormaal lage bloedglucosewaarden

We denken dat je dit artikel misschien ook leuk vindt om te lezen:
Hoe je pieken in de bloedsuikerspiegel kunt voorkomen

Wat is hyperinsulinemie?

Vrouw bij de dokter
Er zijn verschillende factoren die het verschijnen van insulineresistentie kunnen beïnvloeden, zoals overgewicht of obesitas.

 

 

In werkelijkheid is er geen concrete definitie van hyperinsulinemie. Het wordt meestal omschreven als meer insuline dan normaal in het bloed. De oorzaken zijn divers, en we leggen de meest voorkomende hieronder uit:

Insulineresistentie

Insulineresistentie is een aandoening die de laatste jaren in een stroomversnelling is geraakt, gezien de toename van mensen die lijden aan diabetes type 2.

Als er jarenlang geen goede suikercontrole in het lichaam is, neemt de insuline toe om dit teveel aan suiker naar de weefsels te vervoeren en de bloedspiegel stabiel te houden. Wanneer dit gebeurt, raakt ons lichaam er echter aan gewend hogere hoeveelheden insuline te gebruiken. Daarom zullen ze niet reageren op kleinere hoeveelheden, waardoor een resistentie ontstaat.

Om de resistentie te compenseren zal het lichaam meer insuline aanmaken die in het bloed gaat circuleren. We krijgen dan hyperinsulinemie met hyperglykemie.

Insulineresistentie is de meest voorkomende oorzaak van hyperinsulinemie en wijst op diabetes type 2.

Insulineproducerende tumoren

Een minder frequente oorzaak van hyperinsulinemie zijn insulineproducerende tumoren, ook wel insulinomen genoemd. Insulinomen zijn moeilijk te diagnosticeren omdat ze erg klein zijn en moeilijk te zien op beeldvormend onderzoek. Ongeveer 10% van de insulinomen is kwaadaardig.

Dit zijn tumoren afkomstig van de bètacellen van de alvleesklier die veel insuline produceren en in het bloed afgeven. Door deze hyperinsulinemie wordt alle glucose naar de weefsels vervoerd, en blijft er geen glucose in het bloed over, en dat is het moment waarop hypoglykemie optreedt.

Hypoglykemie is een ernstige situatie. Het kan veel symptomen geven, zoals de volgende (onder andere):

  • zenuwachtigheid
  • bevingen
  • hartkloppingen
  • zweten.
  • prikkelbaarheid
  • honger
  • bleekheid

Als de hypoglykemie erg uitgesproken is, kan het zelfs de hersenen aantasten, die de verbruiker bij uitstek zijn van glucose, en kan het veranderingen veroorzaken zoals:

  • hoofdpijn.
  • wazig zicht.
  • parestesieën (een soort tintelingen die meestal in de ledematen zitten).
  • gedragsveranderingen.
  • verwarring.
  • stuiptrekkingen.
  • verlies van geheugen.
  • coma en in het ergste geval de dood.

Als het een tumor is, moet die dus verwijderd worden om deze symptomen te voorkomen. Bovendien is insuline ook een groeifactor die ervoor kan zorgen dat iemand aankomt.

De plaats van het insulinoom is meestal de alvleesklier, maar sommige mensen kunnen stukjes alvleesklier hebben die niet op hun gebruikelijke plaats zitten, wat een ectopische alvleesklier wordt genoemd; dit maakt de diagnose moeilijker. Gelukkig zijn insulinomen zeldzaam in de algemene bevolking.

Vind je dit artikel leuk? Misschien wil je dit artikel ook lezen:
3 opties voor het gebruik van kaneel voor mensen met prediabetes

Externe insuline

De pancreas
Arts laat een model van een alvleesklier zien

Een andere oorzaak van hyperinsulinemie kan zijn dat insuline extern is ingespoten. Dit kan in twee gevallen gebeuren.

  • Iemand met diabetes die per ongeluk meer insuline spuit dan nodig is. Dit veroorzaakt hypoglykemie, wat, zoals hierboven uitgelegd, een zeer ernstige aandoening is.
  • Feitelijke hypoglykemie: In dit geval spuit de persoon zelf insuline in zonder diabetes te hebben. Dit komt voor bij het bekende syndroom van Munchausen, waarbij de persoon zichzelf medicijnen toedient of verwondt om ziek te lijken.

In beide gevallen zouden we lage bloedglucosewaarden vinden met hoge insulinespiegels, maar deze insuline is niet de insuline die door het lichaam wordt geproduceerd en is in plaats daarvan extern.

Belangrijke aanwijzingen om hyperinsulinemie op te sporen

Als je hyperinsulinemie hebt, komt dat meestal door een geval van insulineresistentie, wat inhoudt dat je waarschijnlijk veel suiker in je bloed hebt. Dit type hyperglykemie is gevaarlijk omdat het diabetes en schade aan je hart- en vaatstelsel zal veroorzaken. Bovendien is insuline, zoals we al eerder zeiden, een groeifactor en bevordert het de groei van tumoren.

Daarom moet je je bloedsuiker onder controle houden en een gezond leven leiden. Als er geen goede suikercontrole is in je dieet, zal je arts bepaalde behandelingen aanbevelen om het onder controle te krijgen. Aan de andere kant, als je symptomen van hypoglykemie hebt, moet je vanwege de ernst ervan ook naar een arts gaan. Wellicht ook interessant voor jou

Diabetes en een hoge bloeddruk: wat kun je eten?
Gezonder Leven
Lees het op Gezonder Leven
Diabetes en een hoge bloeddruk: wat kun je eten?

Lees dit artikel om te ontdekken welke voedingsmiddelen geschikt voor je zijn als je diabetes en een hoge bloeddruk.



  • Rojas, J., Bermúdez, V., Leal, E., Cano, R., Luti, Y., Acosta, L., Finol, F., Aparicio, D., Arraiz, N., Linares, S., Rojas, E., Canelón, R., & Deisiree, S. (2008). Insulinorresistencia e hiperinsulinemia como factores de riesgo para enfermedad cardiovascular. Archivos Venezolanos de Farmacologia y Terapeutica.
  • Cipriani-Thorne, E., & Quintanilla, A. (2011). Diabetes mellitus tipo 2 y resistencia a la insulina. Revista Medica Herediana. https://doi.org/10.20453/rmh.v21i3.1126
  • Catherine A.P Crofts1, Caryn Zinn1, Mark C Wheldon, G. M. S. (2015). Hiperinsulinemia (y resistencia a la insulina) – Artículos – IntraMed. Intra Med.
  • Maiz, A. (2005). El síndrome metabólico y riesgo cardiovascular. Boletín La Esc. Med.

De inhoud van deze publicatie dient uitsluitend ter informatie. Op geen enkel moment kan deze dienen om de diagnoses, behandelingen of aanbevelingen van een professional te vergemakkelijken of te vervangen. Raadpleeg bij twijfel je vertrouwde specialist en vraag zijn/haar goedkeuring voordat je met een procedure of behandeling begint.