Wat is emotionele codependentie?

Mensen die codependent zijn, zullen er alles aan doen om hun partners afhankelijk van hen te maken. Hun zorg en bezorgdheid zijn daarom niet noodzakelijk altruïstisch, maar eerder ongezond. Vandaag vertellen we je meer over emotionele codependentie.
Wat is emotionele codependentie?

Laatste update: 11 maart, 2021

Emotioneel codependente relaties zijn niet gezond of evenwichtig. Sommige kunnen zelfs giftig zijn. Daarom is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de symptomen en deze zo snel mogelijk te corrigeren. Met dat in gedachten willen we je vertellen wat emotionele codependentie inhoudt, evenals enkele symptomen en hoe je het kunt behandelen.

Wat is emotionele codependentie?

Hoewel de termen nauw met elkaar samenhangen, is codependentie niet hetzelfde als emotionele afhankelijkheid. In het geval van afhankelijkheid, zien we individuen wiens disfunctionele persoonlijkheid hen ertoe zet afhankelijk te zijn van anderen om gelukkig te zijn.

Deze mensen zijn in staat relaties aan te gaan die zeer giftig en destructief zijn, omdat ze volledig afhankelijk zijn van hun partner. Met andere woorden, ze beschouwen hun partner als een onmisbaar onderdeel van hun leven, een noodzakelijke voorwaarde, hoe slecht de relatie ook is. Deze individuen zijn dus niet autonoom en hebben doorgaans een laag zelfbeeld.

Emotionele codependentie aan de andere kant is anders. In dit geval zien we mensen die afhankelijk zijn van de afhankelijkheid van anderen van hen.

Wat is emotionele codependentie

Dit type disfunctionele relatie kan in elke relationele context voorkomen (ouders/kinderen, vriendschappen, enz.). Het komt echter vooral veel voor bij stellen.

In relaties die afhankelijk en codependent zijn, hebben we het in ieder geval over individuen die van elkaar afhankelijk zijn. We kijken echter naar twee verschillende dynamieken.

Aan de ene kant weten afhankelijke individuen niet hoe ze het zonder hun partners moeten redden. Aan de andere kant zijn degenen die emotionele codependentie ervaren eraan verslaafd dat iemand anders van hen afhankelijk is.

Daarom kan dit ertoe leiden dat ze buitensporig veel voor hun partners zorgen. Hoe teder dit ook mag klinken, hun motieven zijn niet altruïstisch, maar eerder manipulatief. Daarom kunnen buitensporige controle, jaloezie en manipulatie ontstaan in een onevenwichtige en giftige relatie. Als gevolg hiervan lijden beide partijen.

De symptomen van emotionele codependentie

Een laag zelfbeeld

Codependente individuen hebben een laag zelfbeeld, net als hun afhankelijke partners dat hebben. In dit geval proberen ze echter deze leegte of onbalans te vullen door te proberen zich nuttig te voelen voor de persoon waarvan hij denkt dat hij of zij hem nodig heeft.

Controle over de partner

De controle willen hebben over je partner is een van de symptomen

Aangezien hun eigen stabiliteit gebaseerd is op het feit dat iemand anders ze nodig heeft, hebben codependente personen de neiging om alles te doen wat ze kunnen om deze afhankelijkheid te behouden.

Daarom is het normaal dat ze constant controle hebben over hun partners, hen manipuleren en zelfs hun zelfrespect ondermijnen. Door dit te doen zorgen ze ervoor dat hun partners hen nodig blijven hebben en van hen afhankelijk blijven.

Behoefte hebben aan goedkeuring

Codependente mensen steken veel tijd en moeite in het nuttig zijn voor hun partners. Daarom kunnen ze zich echt gefrustreerd voelen als ze niet hun zin krijgen of niet worden beloond voor hun inspanningen.

De angst dat hun partners niet meer van hen afhankelijk zijn, neemt toe als ze niet de dank krijgen waarnaar ze op zoek zijn. Met andere woorden, ze beginnen zich twijfelachtig en onzeker te voelen.

Daarom moeten ze hun partners horen zeggen hoe geweldig ze zijn en moeten ze erkend worden voor wat ze allemaal voor hen doen. Ze moeten horen hoe noodzakelijk ze zijn in het leven van hun partner.

Verder, als deze goedkeuring er niet is, kunnen ze zelfs een ongezonde strafdynamiek aangaan voor hun partners om te begrijpen dat ze essentieel zijn.

Codependente mensen voelen zich verantwoordelijk voor de gevoelens van anderen

Bij emotionele codependentie voel je je verantwoordelijk voor de gevoelens van een ander

Codependente mensen lijden ook. Maar de waarheid is dat niemand verantwoordelijk is voor de gevoelens van een ander. Emotionele codependentie zorgt er echter voor dat individuen het gevoel hebben dat ze verantwoordelijk zijn voor wat hun partners voelen.

Daarom kunnen ze de gevoelens van hun partner overnemen en zich echt gefrustreerd voelen als ze hen niet gelukkig kunnen maken. Laten we niet vergeten dat het hun doel is om essentieel te zijn in het leven en het welzijn van hun partners. In die zin zien ze eventuele negatieve gevoelens bij hun partners als een mogelijke bedreiging voor hun afhankelijkheid.

Geobsedeerd zijn over hun partners

Deze individuen zijn afhankelijk van de afhankelijkheid van anderen om hun zelfrespect te behouden en hun leegte te vullen. Als gevolg hiervan zoeken ze voortdurend naar manieren om deze afhankelijkheid en behoefte te behouden.

Dat betekent dat ze veel tijd kunnen besteden aan het bedenken van manieren om nodig en nuttig te zijn, wat tot een obsessie kan leiden. In feite vergeten ze zichzelf vaak en verwaarlozen ze hun eigen behoeften. Hun enige prioriteit is te bewijzen hoe nodig ze zijn en hun partners afhankelijk te maken.

De behandeling van codependentie

Relatietherapie is een behandelingsoptie

Een giftige relatie tussen een afhankelijke persoon en een codependente persoon heeft zo snel mogelijk interventie nodig. In die zin moeten beide partijen de manier waarop ze zich gedragen en zich verhouden tot anderen opnieuw leren en bijsturen.

Bovendien moeten ze een grote inspanning leveren om hun assertiviteit en zelfrespect te vergroten en hun angsten en onzekerheden achter zich te laten. Ze kunnen dit bereiken door zowel gepersonaliseerde therapie als relatietherapie:

  • De eerste stap in het proces is erkennen dat er een probleem is. Als een persoon het probleem niet kan zien, is het onmogelijk om het op te lossen.
  • Vervolgens moeten codependente individuen hun angst om alleen te zijn overwinnen. Ze moeten hun angst voor onafhankelijkheid en het niet nodig zijn voor anderen ook overwinnen. In die zin moeten ze hun buitensporige betrokkenheid en zorg voor het veranderen, beheersen en bevredigen van anderen opgeven.
  • Bovendien moeten codependente mensen opnieuw leren hoe ze behulpzaam kunnen zijn. Ze moeten begrijpen dat hulp en zorg voortkomen uit oprecht altruïsme en niet een middel zijn om anderen te manipuleren om in hun eigen (vaak verborgen) behoeften te voorzien. Anderen helpen zou een daad van bevrijding moeten zijn, niet een verborgen poging om anderen afhankelijker te maken.
  • Normaal gesproken leren mensen met codependente persoonlijkheden dit soort gedrag en houding vanaf het moment dat ze kind zijn. Daarom moeten ze een proces van analyse, zelfbewustzijn en correctie beginnen met betrekking tot de verkeerde lessen die ze al vroeg in hun leven hebben geleerd (Engelse link).
  • Tegelijkertijd moeten beide partners leren grenzen te stellen, wat een noodzakelijk onderdeel is van elke gezonde relatie.

Emotionele codependentie: cConclusie

Mensen met codependente neigingen moeten begrijpen dat relaties gebaseerd moeten zijn op een band van vrijheid en persoonlijke keuze. Proberen iemand anders te ‘binden’ door hem of haar het gevoel te geven dat wij essentieel zijn voor hun geluk, zal alleen maar tot problemen leiden. Wellicht ook interessant voor jou

Is gelukkig zijn een utopie? Reflecties op geluk
Gezonder LevenLees het op Gezonder Leven
Is gelukkig zijn een utopie? Reflecties op geluk

Hoewel we allemaal het recht hebben om gelukkig te zijn, weet niet iedereen wat gelukkig zijn eigenlijk is. Geluk is persoonlijk en subjectief.



  • Mellody, P., Wells, A., Miller, K., La codependencia: qué es, de dónde procede, cómo sabotea nuestras vidas. Aprende a hacerle frente. Paidós Ibérica. 2005.
  • Mazzarello, R., Estudio sobre la codependencia y su influencia en las conductas de riesgo psicosocial. Universidad de Barcelona.
  • Irvine, Leslie. (1995). Codependency and Recovery: Gender, Self, and Emotions in Popular Self-Help. Symbolic Interaction – SYMB INTERACT. 18. 145-163. 10.1525/si.1995.18.2.145.