Wie zorgt er voor de verzorger?

Als het voor jou belangrijk is je actief in te zetten voor de mensen rondom je heen, dan moet je absoluut ook weten hoe je moet zorgdragen voor jezelf.

Misschien heb ook jij wel op een bepaald moment in je leven de zorg op je genomen voor iemand uit je naaste omgeving: een bejaarde ouder, een ziek familielid of een kind dat extra aandacht nodig heeft. Heb je reeds gehoord over het verzorgerssyndroom? Het is de emotionele en fysieke stress die ontstaat tijdens de zorg voor een hulpbehoevende persoon. Het kan elke verzorger overkomen die verantwoordelijk is voor de behoeften, de gezondheid en het welzijn van een ander persoon.

Emotionele en lichamelijke belasting kan geleidelijk aan ontstaan tijdens het verzorgen van een geliefde uit je naaste omgeving en kan een groot deel van je eigen energie en welbevinden aantasten. Meestal ben je sterk gefocust op de noden van de bejaarde of zieke en vergeet je helemaal om zorg te dragen voor jezelf. Je gaat helemaal op in de rol van verzorger en vergeet de nodige aandacht aan je eigen leven en verlangens te besteden.

Maar hoe vind je de gulden middenweg? Hoe ga je het best om met deze situatie waarin wellicht iedereen uit onze omgeving op een bepaald moment mee te maken krijgt? Wil je graag meer te weten komen over het verzorgerssyndroom? Lees dan gauw verder in het artikel hieronder.

Verzorgerssyndroom, een gewicht dat meestal op de vrouw terecht komt

Bejaarde Vrouw

De statistieken liegen er niet om. De zorg van een hulpbehoevende persoon uit de omgeving komt bijna altijd terecht op de schouders van een vrouw. Meestal is het een taak die met liefde en toewijding uitgevoerd wordt en die verstrengeld is met heel wat hevige emoties. Je laat niet zo maar je bejaarde ouders of zieke zus in de steek. Als iemand gelijk welke hulp nodig heeft om de dag door te komen, dan sta je zonder twijfel voor hen paraat.

Herken je dit patroon maar al te goed bij jezelf? Dan zijn er enkele belangrijke feiten die je het het beste onder de ogen ziet en onthoudt:

  • Bijna 60% van degenen die de zorg van hun naaste op zich nemen, voelen zich verplicht de eigen carrière eventjes opzij te zetten.
  • Een verzorger ben je 24 uur per dag.
  • De persoonlijke band en liefde die bestaat tussen de verzorger en de hulpbehoevende persoon zorgt voor verhoogde stress en angstgevoelens. Je bent bang dat degene van wie je houdt dringende hulp nodig heeft of zelfs in gevaar kan raken op momenten dat jij niet aanwezig bent, maar je hebt zonder twijfel rustpauzes nodig. Deze taak kan je niet alleen op je schouders nemen en wordt beter verdeeld over verschillende familieleden.
  • De meeste mensen stappen onvoorbereid in de rol van verzorger. Onvoldoende ervaring met of niet genoeg kennis over de fysieke belasting die het zorgen met zich meebrengt, kan voor een te zware belasting zorgen. Ook niet iedereen is voldoende op de hoogte van dieet, hygiëne en het op de juiste manier toedienen of doseren van medicatie.
  • Studies hebben ook aangetoond dat de meeste verzorgers zelf reeds de leeftijd van vijftig tot zestig jaar hebben bereikt en ook soms al te maken  hebben met fysieke beperkingen of het niet meer zo fit zijn als vroeger.
  • Het gebeurt vaak dat de verzorger de eigen interesses en hobby’s gaat verwaarlozen. Lichamelijke en emotionele druk voeren de boventoon en er ontstaat een vicieuze cirkel waar je niet makkelijk uit ontsnapt.

De waarschuwingstekens van het “verzorgerssyndroom”

Uitputting

Een opvallende vaststelling is dat de verzorger zelf meestal niet in de gaten heeft dat de situatie uit de hand loopt en te zwaar wordt. Er wordt zelfs regelmatig opgemerkt dat de patiënt het zelf vrij goed doet en dat degene die de zorg draagt voor hem of haar volledig lichamelijk en emotioneel uitgeput is. Er ontstaat chronische oververmoeidheid, een gevoel van uitputting, rugklachten en stress- of paniekaanvallen, wat in heel wat gevallen kan leiden tot een toestand van depressie.

Hoe kan je overbelasting herkennen?

  • Een gevoel van lichamelijke en geestelijke uitputting.
  • Problemen met in slaap vallen of helemaal niet meer kunnen slapen.
  • Het vaak voorkomen van stemmingswisselingen die je voordien nooit had.
  • Fel vermageren of net te veel bijkomen ten gevolge van emotioneel eten.
  • Afhankelijk worden van pijnstillers om die tergende rugpijn of barstende hoofdpijn het zwijgen op te leggen.
  • Je isoleert jezelf helemaal van je vrienden of gezonde naaste familie.
  • Cognitieve problemen zoals geheugenverlies of vermindering van het concentratievermogen.

Wat kan je doen om er zelf niet aan onderdoor te gaan?

Zorgen

  • Reserveer elke dag een aantal momenten, liefst een paar uurtjes, voor jezelf.
  • Leer om verantwoordelijkheden te delegeren. Dit is absoluut van cruciaal belang. Het is onmogelijk voor één individu om de zorg op zich te nemen van een afhankelijke zieke of bejaarde. Dat betekent niet dat je onverschillig bent, maar dat je zorg en aandacht verdeelt over verschillende familieleden en eventueel de hulp van buren of een sociale dienst inschakelt. Onthoud dat hoe meer hulp jijzelf krijgt of inschakelt, hoe meer energie je zal overhouden om zelf opnieuw een handje toe te steken. Want zeg nu zelf, je krijgt toch veel meer gedaan als je uitgerust en positief de deur uit gaat?
  • Neem de tijd om alle nuttige informatie te verzamelen over de aandoening waarmee je ouder of kind te kampen heeft. Omring je met het juiste advies van gezondheidswerkers die je kunnen informeren en ondersteunen bij het zorgen voor degene van wie je houdt.
  • Verlies je eigen sociale leven niet uit het oog. Maak tijd om bij je vrienden te zijn, een uitje met je partner te plannen of om een middag op de bank door te brengen met een goed boek.
  • Zoek een vorm van lichaamsbeweging die je leuk vindt. Ga dansen met vriendinnen uit de buurt of maak elke dag een flinke avondwandeling. Plan elke dag een half uurtje om enkele oefeningen te doen die je rug helpen beschermen en je spieren stretchen.
  • Wees niet bang om zelf professionele hulp te zoeken als het allemaal eventjes te veel wordt. De dokter is er niet alleen voor de persoon waar jij zorg voor draagt. Ook jij bent belangrijk en kan enkel je steentje bijdragen als jezelf in goede gezondheid en conditie verkeert!