Apathie bij ouderen: hoe kan het worden voorkomen?

Hoe kan apathie bij ouderen voorkomen worden? In dit artikel bespreken we dit belangrijke onderwerp, omdat het belangrijk is om voor ons geestelijk welzijn te zorgen als we ouder worden.
Apathie bij ouderen: hoe kan het worden voorkomen?

Geschreven door Raquel Lemos Rodríguez

Laatste update: 23 januari, 2023

Isolatie, verwaarlozing van emotionele banden, en verlies van interesse in activiteiten waar ze ooit van hielden. Apathie bij ouderen is een veelvoorkomend probleem dat op geen enkel moment over het hoofd mag worden gezien, want dit kan leiden tot een ernstige depressie.

Volgens de Spaanse Vereniging voor Gezins- en Gemeenschapsgeneeskunde (SEMFYC) heeft tot 20% van de mensen boven de 80 jaar last van apathie. De oorzaken kunnen divers zijn en hebben allemaal te maken met het feit van het ouder worden zelf. Maar weet je wat? Er zijn manieren om het te voorkomen.

Wat zijn de tekenen van apathie bij ouderen?

Verlies van belangstelling voor de mensen om je heen is het duidelijkste symptoom van apathie bij ouderen. Er is geen verlangen meer om tijd door te brengen met hun kleinkinderen, laat staan met vrienden. Die kaartspelletjes of avondjes op de dorpsbank kletsen zijn niet meer aantrekkelijk.

Niet voor zichzelf zorgen is een ander teken van apathie bij ouderen. In dit geval hebben we het over aspecten van persoonlijke hygiëne, voeding en de manier waarop ze zich kleden. Het is alsof niets er toe doet, alsof ze niet meer van zichzelf houden.

Een ander teken van apathie bij ouderen is onverschilligheid. Onverschilligheid voor de terminale ziekte van een vriend of voor maatschappelijke gebeurtenissen in het nieuws. Dit hoeft niet te betekenen dat ze nergens om geven, maar dat ze apathisch zijn, en het is een teken van mogelijke depressie.

Hoe hangen apathie en ouderdom samen?

Oudere man grijpt naar zijn borst
Apathie hangt samen met depressie en isolatie, waardoor eenzaamheid in dit stadium toeneemt. Het kan ook de kans op gezondheidsproblemen, zoals hartproblemen, vergroten.

Het feit dat apathie 20% van de ouderen treft is veelzeggend, omdat dit verschijnsel nauw verbonden lijkt te zijn met ouderdom. Zo kan de ziekte van Alzheimer in verband worden gebracht met apathie, evenals de ziekte van Parkinson. Deze ziekten maken mensen afhankelijk van zorgverleners en verminderen hun kwaliteit van leven.

Vallen en het hoofd stoten kan ook bepaalde hersenstructuren hebben veranderd. Daarom is het belangrijk om aandacht te besteden aan elk letsel en aan de stemmingen die daarna optreden.

Er zijn ook andere factoren die verband houden met eenzaamheid (Spaanse link). Kinderen hebben de neiging hun eigen gezin te stichten, verhuizen weg van hun ouderen, en lijken nooit tijd te hebben om een weekend met hen door te brengen. Veel senioren voelen zich geïsoleerd, en dit veroorzaakt een diepe depressie die zich uit in apathie.

We denken dat je dit artikel misschien ook leuk vindt om te lezen:
7 spierversterkende oefeningen voor ouderen

Diagnose en behandeling van apathie

Om apathie bij ouderen te diagnosticeren, wordt rekening gehouden met vier factoren.

  • Een gebrek aan motivatie.
  • Emotionele veranderingen.
  • Effecten op de kwaliteit van leven van de persoon.
  • Gedragsveranderingen.

Als deze factoren een maand of langer aanhouden, is dat een waarschuwingssignaal dat er iets mis is. Daarom is het noodzakelijk om naar de dokter te gaan.

Wat de behandeling betreft, zijn er verschillende mogelijkheden. Deze variëren van het nemen van medicijnen (antidepressiva, dopamine stimulerende middelen, psychostimulerende middelen) tot cognitieve stimulatietherapieën met oefeningen die dagelijks gedaan moeten worden.

Vind je dit artikel leuk? Misschien vind je dit artikel ook leuk om te lezen:
De veroudering van het immuunsysteem

Aanbevelingen om apathie bij ouderen te voorkomen

Grootouders met hun kleinkinderen
Tijd doorbrengen met ouderen is een eenvoudige, leuke en praktische manier om apathie te voorkomen.

Nu je iets meer begrijpt over wat de oorzaken en de symptomen zijn die zich manifesteren in de apathie van de ouderdom, laten we eens nader kijken naar enkele aanbevelingen om het te voorkomen. Hoewel het misschien niet zo lijkt, zijn er manieren om het te voorkomen.

1. Stimuleer gezonde sociale relaties

Om apathie op oudere leeftijd te voorkomen, moeten sociale relaties worden aangemoedigd, omdat het symptoom te maken kan hebben met eenzaamheid. Zelfs als je ver weg woont, is het ook een goed idee om voor onze ouderen te zorgen, de weekends met hen door te brengen, hen te bezoeken wanneer we kunnen, en hen dagelijks te bellen, indien nodig.

2. Zorg dat ze deelnemen aan activiteiten

We kunnen ouderen betrekken bij veel verschillende activiteiten, of het nu gaat om schaken of het beoefenen van yoga. Dit zal hen helpen actief te blijven en zich beter te voelen. Bovendien, als we ze samen met hen doen, zal het veel verrijkender zijn.

3. Vraag ze om samen te werken en te helpen

Als ze meewerken om eten te maken, iets terug te zetten op zijn plaats, of een meubelstuk te bouwen, is dat waardevol. Soms vragen we ouderen misschien niet om samen te werken omdat ze niet zo snel zijn als wij, en dat maakt ons nerveus. Toch moeten we ons inspannen, zodat ze zich nuttig kunnen voelen en het ontstaan van apathie kunnen voorkomen.

4. Geef ze liefde en genegenheid

Alle mensen hebben behoefte aan genegenheid, en oudere mensen nog meer. Ze kunnen zich erg eenzaam voelen, dus elk detail, zoals een knuffel of gewoon hun hand vasthouden, is essentieel.

Voorkom apathie bij ouderen voordat het verschijnt

Apathie bij ouderen voorkomen is belangrijk, en met deze tips vertellen we je dat het echt mogelijk is. Dat gezegd hebbende, is het duidelijk dat degeneratieve ziekten of andere omstandigheden invloed kunnen hebben, en in die gevallen is het nodig om informatie en steun te vragen aan een medische professional.

Sommige dingen hebben we echter zelf in de hand, en daar kunnen we iets aan doen. Laten we met ze communiceren, laten we ze uitnodigen om samen activiteiten te ondernemen, en laten we ze de plaats geven die ze verdienen. Wellicht ook interessant voor jou

De gezondheid van ouderen – opties en behoeften
Gezonder Leven
Lees het op Gezonder Leven
De gezondheid van ouderen – opties en behoeften

De gezondheid van ouderen verdient onze volledige aandacht. Dit is, omdat veroudering vaak lichamelijke en psychologische problemen met zich meebre...



  • Espín Andrade, A. M. (2008). Caracterización psicosocial de cuidadores informales de adultos mayores con demencia. Revista Cubana de Salud Pública34, 1-12.
  • Keegan, E., & Garay, C. (2007). Terapia cognitivo-conductual de la esquizofrenia. Vertex. Revista Argentina de Psiquiatría18(76), 423-427.
  • Peláez, M. S., Bernal, J. G., Cámara, R. S., Iglesias, A. I. S., & Jahouh, M. (2020). Ansiedad, depresión y apatía en relación a la situación de fragilidad. Revista INFAD de Psicología. International Journal of Developmental and Educational Psychology.2(1), 149-158.

De inhoud van deze publicatie dient uitsluitend ter informatie. Op geen enkel moment kan deze dienen om de diagnoses, behandelingen of aanbevelingen van een professional te vergemakkelijken of te vervangen. Raadpleeg bij twijfel je vertrouwde specialist en vraag zijn/haar goedkeuring voordat je met een procedure of behandeling begint.