Openbare handdrogers kunnen contraproductief zijn

Wist je dat een aantal handdrogers onze handen na het wassen weer vuil kunnen maken? Lees het artikel van vandaag en leer meer over wat onderzoeken over hen zegt.
Openbare handdrogers kunnen contraproductief zijn

Laatste update: 20 mei, 2021

Openbare handdrogers zijn elektrische apparaten die we in de toiletten van gezondheidsinstellingen, onderwijsinstellingen, winkelcentra of andere ruimtes waar veel mensen circuleren aantreffen. Wat zeggen onderzoeken over het gebruik van openbare handdrogers?

Zoals de naam al aangeeft, gebruiken we ze om onze handen te drogen als we klaar zijn met ze te wassen. De reden achter hun bestaan heeft met twee principes te maken: economie en ecologie. Op de lange termijn zijn ze goedkoper dan handdoeken en voor de productie ervan hoeven er geen bomen te worden gekapt.

In principe blazen openbare handdrogers warme lucht uit die uit dezelfde ruimte afkomstig is waar ze zich bevinden, waardoor deze circuleert. Je zou kunnen zeggen dat ze de lucht in het toilet recyclen en verwarmen.

Het is deze manier van werken die de vraag doet rijzen of ze al dan niet veilig zijn. Bewijs dat in recente onderzoeken is gevonden, heeft de openbare handdrogers in twijfel getrokken, omdat ze reeds gewassen handen kunnen besmetten.

Ontsmetting van de handen

Sinds we kinderen waren, hebben we volwassenen horen aanbevelen dat we onze handen de hele dag door herhaaldelijk moeten wassen. Voor het eten, na het gebruik van het toilet, na het doen van klusjes, na het binnenkomen van buiten, enz. We doen nu dezelfde aanbeveling aan onze kinderen.

In deze en andere omstandigheden is handen wassen iets dat we doen om te voorkomen dat we ziektes oplopen, van een verkoudheid tot hepatitis en diarree. Deze gezondheidsproblemen worden vaak door virussen en bacteriën veroorzaakt die op de handen zitten en in contact met slijmvliezen kunnen komen.

Een aantal zijn onschadelijk, maar andere micro-organismen kunnen gevaarlijk worden. En zoiets eenvoudigs als het goed wassen van de handen is een preventieve hygiënemaatregel die we in acht moeten nemen.

Zo voorkomen we niet alleen dat we zelf ziek worden, maar verkleinen we ook de kans op het verspreiden van infecties. Dit is voor voedselverwerkers en zorgpersoneel cruciaal.

Wat zeggen onderzoeken over openbare handdrogers?

Handen onder stromend water

Enige tijd geleden besloten openbare kantoren, particuliere bedrijven, onderwijs- en gezondheidsinstellingen om de papieren handdoeken in openbare toiletten te verwijderen. Dit komt doordat papierproducten afval produceren en het milieu aantasten.

Als gevolg hiervan besloten ze de handdoeken door openbare handdrogers te vervangen. Het lijkt er nu echter op dat deze oplossing erger is gebleken dan het probleem. Wat we bereiken door onze handen te wassen, kan door het gebruik van de handdroger ongedaan worden gemaakt.

Bacteriën en een handdroger

In een recent onderzoek (Engelse link) zijn in een zorginstelling in zowel de mannen- als damestoiletten de handdrogers getest. Dit gebeurde om bacteriën met behulp van platen op te sporen die een tijdlang aan de droger zijn blootgesteld.

De resultaten van het onderzoek gaven aan dat er veel soorten bacteriën zijn, waaronder mogelijke ziekteverwekkers en sporen, die op de handen van mensen terecht kunnen komen wanneer ze de drogers in openbare toiletten gebruiken.

Dat wil zeggen, nadat we onze handen hebben gewassen, vervuilen we ze opnieuw met de hete lucht. Ze kunnen zelfs fecale bacteriën bevatten. Volgens het onderzoek verminderde het plaatsen van luchtfilters in de drogers de concentratie van bacteriën.

Dit leidde tot de conclusie dat de bacteriën in de lucht van de toiletten aanwezig zijn. De bevindingen wijzen erop dat bij het doorspoelen van het toilet een bepaalde hoeveelheid microben in de lucht terechtkomt.

Verschillende vergelijkbare onderzoeken hebben dergelijke bevindingen bevestigd en laten zien dat openbare handdrogers een bron van bacteriële besmetting kunnen zijn.

Een andere studie (Engelse link) vergeleek zelfs verschillende handdroogmethoden en concludeerde dat het aantal bacteriën voor de luchtdroger in tegenstelling tot de papieren handdoek hoger was.

Niet iedereen is het daar echter mee eens. Een aantal andere onderzoeken beweren (Engelse link) dat er geen doorslaggevend bewijs is, omdat de gegevens de belangrijkste variabelen missen die nodig zijn om echte infectierisico’s te beoordelen.

Sommige onderzoeken stellen zelfs (Engelse link) dat het risico van het gebruik van openbare handdrogers niet groter is dan dat van het gebruik van papieren handdoeken.

Mogelijke risico’s bij het gebruik van handdrogers

Het is vermeldenswaard dat een aantal van de microben die in de lucht van toiletten worden aangetroffen, mogelijk geen ziekte veroorzaken of gezonde mensen treffen. Onder hen zijn er echter ook meer schadelijke microben, zoals Staphylococcus aureus (Engelse link).

De aanwezigheid van Acinetobacter is ook vastgesteld, iets dat infecties kan veroorzaken bij mensen met een verzwakt immuunsysteem of bij ziekenhuispatiënten. En dit is gevaarlijk, vooral als het om handdrogers in toiletten in ziekenhuizen gaat. Deze worden door medisch personeel voor hun handen gebruikt.

Ten slotte worden, naast die welke in de lucht van het toilet aanwezig zijn, ook ziektekiemen op de handen van mensen verspreid door het effect van de hete lucht van de droger, die als een aerosol werkt.

Hoe kunnen we onze handen drogen?

Schone handdoeken

Je vraagt je misschien af of je je handen beter helemaal niet af kunt drogen. Dit is niet de juiste keuze. Volgens onderzoek (Engelse link) is de kans groter dat bacteriën worden overgedragen als de huid vochtig is.

De eerste en beste optie is om je handen met een schone handdoek af te drogen. Dit kun je natuurlijk doen als je thuis bent of in de werkruimte, waar je privacy hebt.

En zelfs in deze context moeten handdoeken regelmatig worden gewassen. Als er mensen bij je thuis ziek zijn, dan kun je beter papieren handdoekjes gebruiken zolang het probleem aanhoudt.

Wat betreft openbare toiletten, wordt op basis van de resultaten die in de meeste onderzoeken zijn waargenomen, voorgesteld om papieren handdoeken te gebruiken om handen af te drogen.

Papieren handdoeken nemen vocht beter op en helpen bacteriën die na het wassen achterblijven te elimineren. Hierdoor wordt het besmettingsniveau verminderd. Stoffen handdoeken en papieren handdoeken, moeten als ze voor het drogen van de handen worden gebruikt, op de juiste manier worden gewassen.

Hoe je het gebruik van openbare handdrogers kunt voorkomen

Bacteriën die door handdrogers worden afgezet, zijn geen directe oorzaak van ziekte. In feite zou het voor mensen met een gezond immuunsysteem geen probleem moeten zijn.

Het lijdt geen twijfel dat ze een potentieel risico voor zieke mensen met een aangetast immuunsysteem vormen. En laten we niet vergeten dat we niet alleen op de wereld leven. Integendeel, we hebben altijd contact met anderen.

We kunnen het beste onze handen met onze eigen handdoek afdrogen, zolang deze maar schoon is. Als we echter uitgaan en naar een openbaar toilet moeten, dan komen we voor een dilemma te staan.

Wanneer er papieren handdoeken zijn, geen probleem. Als er echter alleen openbare handdrogers zijn, dan is er de optie om altijd een klein doosje papieren handdoekjes voor persoonlijk gebruik in een tas of in de auto te hebben. Zo voorkom je risico’s. Wellicht ook interessant voor jou

Middelen om je immuunsysteem te versterken
Gezonder LevenLees het op Gezonder Leven
Middelen om je immuunsysteem te versterken

Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om je immuunsysteem te versterken, namelijk meer beweging en het eten van bepaalde voedingsmiddelen.



  • Alharbi SA, Salmen SH, Chinnathambi A, Alharbi NS, Zayed ME, Al-Johny BO, Wainwright M. Assessment of the bacterial contamination of hand air dryer in washrooms. Saudi J Biol Sci. 2016; 23(2): 268-271.
  • Best E, Parnell P, Couturier J, Barbut F, Le Bozec A, Arnoldo L, Madia A, Brusaferro S, Wilcox MH. Environmental contamination by bacteria in hospital washrooms according to hand-drying method: a multi-centre study. J Hosp Infect. 2018; 100(4): 469-475.
  • Gammon J, Hunt J. The neglected element of hand hygiene – significance of hand drying, efficiency of different methods and clinical implication: A review. J Infect Prev. 2019; 20(2): 66-74.
  • Lam SC, Cheung MMF, Au JKL, Suen LKP. Bioluminescence-based hygiene evaluation of public washroom environment: Repeated measurement of posthandwashing facilities on baseline and before and after cleaning schedule. Am J Infect Control. 2020; S0196-6553(20)30960-3. doi: 10.1016/j.ajic.2020.10.015.
  • Margas E, Maguire E, Berland CR, Welander F, Holah JT. Assessment of the environmental microbiological cross contamination following hand drying with paper hand towels or an air blade dryer. J Appl Microbiol. 2013; 115(2): 572-582.
  • Matthews JA, Newsom SW. Hot air electric hand driers compared with paper towels for potential spread of airborne bacteria. J Hosp Infect. 1987; 9(1): 85-88.
  • Reynolds KA, Sexton JD, Norman A, McClelland DJ. Comparison of electric hand dryers and paper towels for hand hygiene: a critical review of the literature. J Appl Microbiol. 2021; 130(1): 25-39.
  • Sasahara T, Ae R, Watanabe M, Kimura Y, Yonekawa C, Hayashi S, Morisawa Y. Contamination of healthcare workers’ hands with bacterial spores. J Infect Chemother. 2016; 22(8): 521-5.
  • Snelling AM, Saville T, Stevens D, Beggs CB. Comparative evaluation of the hygienic efficacy of an ultra-rapid hand dryer vs conventional warm air hand dryers. J Appl Microbiol. 2011; 110(1):19-26.
  • Suen LKP, Siu GKH, Guo YP, Yeung SKW, Lo KYK, O’Donoghue M. The public washroom – friend or foe? An observational study of washroom cleanliness combined with microbiological investigation of hand hygiene facilities. Antimicrob Resist Infect Control. 2019; 8. doi: 10.1186/s13756-019-0500-z.