Hoe moet je corticosteroïden op de huid aanbrengen?

31 augustus, 2020
Zalven en crèmes met corticosteroïden worden gebruikt voor plaatselijke of gegeneraliseerde huidaandoeningen. De effecten zijn afhankelijk van het probleem en het type huid dat je hebt en de medicatie die je gebruikt.

De toepassing van  corticosteroïden op de huid voor de behandeling van bepaalde huidaandoeningen dient met voorzichtigheid te gebeuren. In dit artikel zullen we toelichten wat hier allemaal bij komt kijken.

Er zijn twee veelvoorkomende situaties. De ene is de angst om deze medicijnen te gebruiken, en de andere zijn de mogelijke reacties die kunnen optreden door ze verkeerd te gebruiken.

De angst voor het gebruik van corticosteroïden op de huid komt voort uit de gedachte dat ze, zelfs als ze plaatselijk worden toegepast, vergelijkbare bijwerkingen kunnen hebben als systematische corticosteroïden. Enkele van de bijwerkingen van systematische corticosteroïden zijn:

  • zwelling
  • gewichtstoename
  • verhoogd risico op osteoporose

Je moet wel weten dat als je corticosteroïden op de huid verkeerd gebruikt, ze vergelijkbare effecten kunnen veroorzaken. Dit geldt vooral als ze erg krachtig zijn of als je ze op grotere gebieden moet gebruiken.

Daarnaast kan er ook tachyfylaxie optreden als je op de verkeerde manier de corticosteroïden op de huid aanbrengt. Dit kan ontstaan doordat het helpt en je je daardoor weer goed voelt wanneer je het aanbrengt. Hierdoor blijf je het steeds opnieuw aanbrengen ook al heeft dit consequenties.

Bijwerkingen van het gebruik corticosteroïden op de huid

Een man die lokale corticosteroïden toepast

De bijwerkingen van het gebruik van corticosteroïden op de huid zijn meestal een direct gevolg van de manier waarop je het aanbrengt. De meestvoorkomende bijwerking is bijvoorbeeld atrofie op de buitenste laag van de huid. Enkele minder vaak voorkomende bijwerkingen zijn onder meer:

  • striae
  • overmatige haargroei
  • acne

Als je corticosteroïden op de huid aanbrengt en geen verbetering ziet, ga dan onmiddellijk terug naar de dokter. Hij of zij zal het probleem controleren en mogelijk je behandeling wijzigen.

Welke factoren beïnvloeden de opname van corticosteroïden via de huid?

Houd er bij het gebruik van lokale corticosteroïden rekening mee dat het effect ervan niet alleen afhangt van het actieve ingrediënt in de zalf. Het zal ook afhangen van een paar verschillende factoren. Twee van deze factoren zullen we hieronder nader toelichten.

Doorlaatbaarheid van de huid

Er zijn een aantal factoren die van invloed zijn op de manier waarop de corticosteroïden via je huid wordt opgenomen. Hierbij zijn diverse factoren te onderscheiden zoals:

  • Leeftijd. De huid is beter doorlatend bij kinderen en ouderen. Hoe meer doorlatend de huid is, hoe groter de effecten van de medicatie.
  • Locatie van de aandoening. Het aanbrengen van corticosteroïden op verschillende gebieden van de huid kan andere effecten teweeg brengen. De gebieden die de medicatie het beste opnemen zijn de slijmvliezen.
  • De aandoening en de conditie van de huid. Als er huidlaesies zijn, zal dit ervoor zorgen dat de medicatie beter opgenomen wordt. Bij chronische laesies wordt de huid echter dikker. Dan is het moeilijker om de medicatie via de huid op te nemen.

Mogelijk ben je ook geïnteresseerd in:
De waarheid over huidverzorging en de gezondheid ervan

Het toedieningstype

Er zijn verschillende soorten producten voor het aanbrengen van corticosteroïden op de huid. Als het probleem op een zichtbare plek zit, moet het er na het aanbrengen goed uitzien. Dat zal de patiënt helpen om bij de behandeling correct toe te passen.

  • Voor het behandelen van acute dermatitis wordt meestal gekozen voor oplossingen en gels.
  • Emulsies en crèmes worden echter het meest gebruikt bij subacute laesies.
  • Voor chronische aandoeningen zoals xerose kiest men over het algemeen voor een behandeling met een zalf.

Zijn alle corticosteroïden voor op de huid hetzelfde?

corticosteroïden op de huid van de arm aanbrengen

Geneesmiddelen voor huidproblemen bestaan uit een verschillende type corticosteroïden en zijn in diverse sterktes verkrijgbaar. Je specialist zal je vertellen welke behandeling het beste bij je past.

Bovendien houden ze rekening met de sterkte en mogelijke bijwerkingen van de behandeling. Bij het kiezen van een medicijn zullen zij de hierboven genoemde factoren overwegen, zoals het type patiënt, de locatie en het type laesie.

  • Corticosteroïden met een laag vermogen worden gebruikt voor het behandelen van problemen in het gezicht. Je gebruikt ze over het algemeen maximaal 5 dagen.
  • Als je echter een ander deel van het lichaam moet behandelen, zijn de corticosteroïden meestal van gemiddelde kracht en gebruik je ze maximaal 10 dagen.

Je mag een behandeling nooit plotseling beëindigen. Als het niet werkt, moet de dokter wellicht een ander middel voorschrijven. Sommige artsen raden bij bepaalde aandoeningen aan om de behandeling af te wisselen met verzachtende crèmes om het rebound-effect te voorkomen .

Lees ook dit artikel:
De verschillen tussen atopische dermatitis en seborroïsch eczeem

De beste corticosteroïden voor de huid voor jou

Wanneer je lokale corticosteroïden moet gebruiken, is het belangrijk dat de arts de beste voor jou uit zal kiezen, afhankelijk van het type aandoening dat behandeld moet worden. Zoals we hebben uitgelegd, is een acute pathologie niet hetzelfde als een chronisch probleem en niet voor alle plekken op de huid hetzelfde.

  • Azparren, A., Servicio, A., & Farmacéuticas, D. P. (2009). Corticoides tópicos. Boletín de Información Farmacoterapéutica de Navarra.

  • Grau, P. S. (2006). Corticoides tópicos. Actualización Topical steroids. Un update. Med Cutan Iber Lat Am.

  • Casado-Verrier, B., Sanz-Canalejas, L., Gómez-Fernández, C., Pagán, B., López, M., & Casado-Jiménez, M. (2012). Síndrome de Cushing iatrogénico por corticoides tópicos en dos adultos. Medicina Cutanea Ibero-Latino-Americana. https://doi.org/10.4464/MD.2012.40.2.5012