Hoe kun je amandelstenen voorkomen en verwijderen?

Amandelstenen kunnen een slechte adem en ongemak veroorzaken. Gelukkig kunnen ze voorkomen en thuis behandeld worden. Ontdek enkele tips.
Hoe kun je amandelstenen voorkomen en verwijderen?

Geschreven door Daniela Echeverri Castro

Laatste update: 24 augustus, 2022

Om amandelstenen te voorkomen en te laten verdwijnen, is het nodig de mondhygiëne-gewoonten te versterken. Daarnaast zijn er enkele verzorgings- en natuurlijke remedies die kunnen helpen. Het belangrijkste is tijdig in te grijpen, want hun opeenhoping kan leiden tot ongemak zoals slechte adem of slikproblemen.

Maar wat is deze aandoening? Wel, amandelstenen zijn kleine massa’s weefsel die zich meestal achter in de keel bevinden, precies in de tonsillen of keelamandelen. Ze worden meestal gevormd door ophoping van voedselresten en bacteriële groei.

Hoewel ze eerst onopgemerkt blijven, veroorzaken ze na verloop van tijd zwelling, pijn, een gevoel van verstopping in de keel, en halitosis-problemen. Sommige strategieën helpen echter hun ontstaan te voorkomen en de behandeling ervan te bevorderen.

Wat je moet weten over amandelstenen

Amandelstenen worden ook wel “tonsilloliet” genoemd. Het zijn formaties die ontstaan door de verkalking van verschillende stoffen in de plooien van de palatine-tonsillen. Om precies te zijn bestaan ze uit voedseldeeltjes, bacteriën, slijm, en dode witte bloedcellen die in dit gebied worden vastgehouden.

Ze zijn verschillend van grootte (Engelse link), bijna altijd klein, maar kunnen de grootte van een erwt bereiken. Ze zijn vaak met het blote oog zichtbaar als een witte of gelige massa. Soms zitten ze echter in het diepe tonsillaire weefsel, waardoor ze moeilijk te ontdekken zijn.

Er zijn echter enkele klinische verschijnselen die je helpen dit probleem te vermoeden. Daaronder vallen de volgende op:

  • Slechte adem
  • Oorpijn
  • Keelpijn
  • Ontstoken amandelen
  • Moeite met het doorslikken van voedsel
  • Het gevoel van een obstructie in de keel

In de meeste gevallen worden tonsillolieten mettertijd vanzelf uitgedreven. Bovendien verdwijnen ze met de toepassing van goede hygiënische gewoonten en enkele huismiddeltjes. Als ze echter hardnekkig of pijnlijk worden, kan de arts als oplossing een tonsillectomie voorstellen.

Dit is een operatieve verwijdering van de amandelen, die alleen voorbehouden is voor die gevallen waarin de stenen niet met andere oplossingen verdwijnen. Het proces is ambulant, maar kan postoperatieve bloedingen tot gevolg hebben. Daarom brengt het enige zorgvuldigheid met zich mee.

Maatregelen om amandelstenen te voorkomen

Vrouw poetst haar tanden
Goed tandenpoetsen kan de ophoping van voedsel en bacteriën in de mondholte voorkomen.

Alvorens te weten hoe je thuis amandelstenen kunt laten verdwijnen, is het goed de aandacht te vestigen op gezonde gewoonten die kunnen helpen ze te voorkomen. Over deze is het goed te verduidelijken dat ze allemaal samen moeten worden uitgevoerd, want één ding alleen heeft geen effect op lange termijn.

Versterk de mondhygiëne

Ongetwijfeld spelen goede mondhygiëne gewoonten een belangrijke rol bij het voorkomen van amandelstenen. Zowel poetsen als flossen helpen bacteriën en voedselresten verwijderen die tot dit probleem kunnen bijdragen.

Ann Bell, een deskundige in otolaryngologie, stelt voor na elke maaltijd onze tanden te poetsen. Ze wijst ook op het belang van het poetsen van de tong, het gebruik van flosdraad en het aanvullen met alcoholvrije mondspoelingen.

Gebruik een tongschraper

Hoewel het poetsen van de tong een geldige optie is om tandsteen dat zich op het oppervlak ervan ophoopt te verwijderen, vallen schrapers op door hun doeltreffendheid bij deze taak. In een studie die gedeeld werd in de Tijdschrift voor Parodontologie (Engelse link), vertoonde dit instrument betere resultaten bij het verwijderen van vluchtige zwavelverbindingen op de tong.

Let op je voeding

Eetgewoonten kunnen in het geval van amandelstenen de zaken zowel verbeteren als verergeren. Terwijl sommige voedingsmiddelen helpen de mondholte en de amandelen gezond te houden, hebben andere de neiging het risico op infecties, slechte adem en afzettingen te verhogen.

Dat is het geval met voedingsmiddelen die rijk zijn aan suiker (Engelse link), die mondbacteriën voeden en leiden tot de productie van zure stoffen die de orale microbiota aantasten. De overvloedige consumptie ervan verhoogt het risico op tandsteen, bacteriële tandplak en cariës.

Regelmatig naar de tandarts

Regelmatig naar de tandarts gaan is een preventieve maatregel die je niet over het hoofd mag zien. Idealiter worden de bezoeken om de 6 maanden herhaald, of eerder als de vakman dat verlangt. Bij de tandarts zal de deskundige een diepere reiniging van de mond uitvoeren en beoordelen of er complicaties zijn in verband met tonsillolieten.

Hoe amandelstenen thuis wegwerken?

In het algemeen vereisen amandelstenen geen specifieke behandeling buiten hygiënische gewoonten. Ze verdwijnen bijna altijd vanzelf na een bepaalde tijd. Maar als je hun aanwezigheid opmerkt, kunnen sommige huismiddeltjes helpen om ze te verwijderen. De mogelijkheden zijn als volgt.

Appelazijnspoeling

De volksgeneeskunde beschouwt men appelazijn als een hulpstof om de aanwezigheid van bacteriën in de mond te verminderen. In dit verband wijst enig onderzoek (Engelse link) erop dat het antimicrobiële effecten heeft die de eliminatie van mondbacteriën zoals S. aureus bacteriën in de mond gunstig beïnvloeden. Toch is meer onderzoek nodig.

In elk geval moet opgemerkt worden dat het niet in zijn zuivere vorm gebruikt kan worden. Het ideale is om een eetlepel (10 milliliter) te verdunnen in een glas warm water (200 milliliter). Dit komt omdat de zuren ervan in verband gebracht worden met blijvende schade (Engelse link) aan het tandglazuur.

Lagedruk irrigator

Als de tonsillolieten oppervlakkig zijn, kan het gebruik van een lagedruk irrigator voldoende zijn om ze los te maken. Richt hiervoor het apparaat eenvoudig op de afzettingen in de keel. Als de tonsilloliet losgemaakt is, spuug je hem uit en voorkom je dat hij naar de achterkant van de keel gaat.

Knoflooksupplementen

Knoflook
Knoflook heeft antimicrobiële eigenschappen. Maar je moet rekening houden met zijn sterke aroma dat een slechte adem kan veroorzaken.

 

Natuurlijke knoflook en afgeleide supplementen ervan kunnen helpen bij het verwijderen van amandelstenen. Door zijn antimicrobiële eigenschappen (Engelse link) wordt de consumptie ervan in verband gebracht met het afremmen van de bacteriën die deze aandoening veroorzaken. Je moet er echter rekening mee houden dat het aroma sterk is en een slechte adem kan veroorzaken.

Gorgelen met zout water

Een artikel gedeeld door de Cleveland Clinic (Engelse link) benadrukt dat gorgelen met zout de zwelling en het ongemak bij de aanwezigheid van amandelstenen help te verminderen. Om dit te doen meng je gewoon een theelepel zout in een kopje water. Daarna kun je er een paar minuten mee gorgelen en de vloeistof uitdrijven.

Wattenstaafje

Sommige mensen proberen de amandelsteen met behulp van een wattenstaafje te verwijderen. Deze optie is meestal daadwerkelijk een optie als de stenen zichtbaar zijn. Wees echter heel voorzichtig, want het is een methode die letsel kan veroorzaken als ze agressief wordt toegepast.

Het is raadzaam het wattenstaafje eerst wat vochtig te maken voor je het inbrengt. Als na een paar pogingen het tandsteen niet loskomt, dan is het beter ermee te stoppen. In dit gebied zijn veel bloedvaten die je kunt beschadigen.

Etherische oliën

Sommige etherische oliën, zoals tea tree olie (Engelse link) , kruidnagelolie (Engelse link) of tijmolie (Engelse link), hebben antimicrobiële eigenschappen die helpen de mond schoon te houden. Hun toepassing als spoeling is nuttig om bacteriën die men met tonsillolieten in verband brengt te bestrijden. Voorzichtigheid is echter geboden bij het gebruik ervan.

Op zichzelf zijn ze irriterend en kunnen ongemak veroorzaken. Daarom is het aan te raden ongeveer 8 tot 10 druppels per glas water te verdunnen. Eenmaal gegorgeld moet het residu uitgestoten worden.

Zijn er nog andere manieren om amandelstenen weg te werken?

Behalve de hierboven genoemde remedies zijn er nog andere methoden die je kunt gebruiken om amandelstenen weg te werken. Zo is het mogelijk om in de apotheek een speciale kit te kopen om tonsillolieten door afzuiging te verwijderen. Natuurlijk moet je goed weten hoe je het moet gebruiken om verwondingen te voorkomen.

Als de vorming van calculi te wijten is aan een abnormale groei van bacteriën in de mond, kan de arts een behandeling met antibiotica voorstellen. Bij zwelling kunnen bovendien ontstekingsremmende medicijnen worden aanbevolen. Hoe het ook zij, het gebruik van medicijnen mag alleen op recept.

Wellicht ben je ook geïnteresseerd in dit artikel:
Wat zijn neusamandelen en wat doen ze?

Wat moet je onthouden?

De aanwezigheid van amandelstenen is ongemakkelijk en waarschuwt ons voor de aanwezigheid van bacteriën en voedselresten. Dit verdwijnt vaak met de toepassing van goede mondhygiëne-gewoonten. Door de vorm van de amandelen kunnen sommige mensen er echter herhaaldelijk last van hebben.

Wanneer remedies en zelfzorgmaatregelen niet werken, kan de arts de mogelijkheid beoordelen om de amandelen te verwijderen. Hoe het ook zij, een professionele beoordeling is van groot belang voor een passende ingreep. Wellicht ook interessant voor jou

De meestvoorkomende keelaandoeningen
Gezonder Leven
Lees het op Gezonder Leven
De meestvoorkomende keelaandoeningen

De meestvoorkomende keelaandoeningen zijn die vaak voorkomen, vooral bij kinderen. Hun behandeling is eenvoudig. Lees er hier meer over.



  • Yellamma Bai K, Vinod Kumar B. Tonsillolith: A polymicrobial biofilm. Med J Armed Forces India. 2015;71(Suppl 1):S95-S98. doi:10.1016/j.mjafi.2011.12.009
  • Bell, A. (2014). Medidas de autocuidado pueden ayudar a prevenir los cálculos amigdalinos. Mayo Clinic. Disponible en https://newsnetwork.mayoclinic.org/discussion/medidas-de-autocuidado-pueden-ayudar-a-prevenir-los-calculos-amigdalinos/#:~:text=La%20buena%20higiene%20oral%20puede,use%20hilo%20dental%20a%20diario.
  • Pedrazzi V, Sato S, de Mattos Mda G, Lara EH, Panzeri H. Tongue-cleaning methods: a comparative clinical trial employing a toothbrush and a tongue scraper. J Periodontol. 2004 Jul;75(7):1009-12. doi: 10.1902/jop.2004.75.7.1009. PMID: 15341360.
  • Esberg A, Haworth S, Hasslöf P, Lif Holgerson P, Johansson I. Oral Microbiota Profile Associates with Sugar Intake and Taste Preference Genes. Nutrients. 2020;12(3):681. Published 2020 Mar 3. doi:10.3390/nu12030681
  • Yagnik, Darshna et al. “Antimicrobial activity of apple cider vinegar against Escherichia coli, Staphylococcus aureus and Candida albicans; downregulating cytokine and microbial protein expression.” Scientific reports vol. 8,1 1732. 29 Jan. 2018, doi:10.1038/s41598-017-18618-x
  • Willershausen I, Weyer V, Schulte D, Lampe F, Buhre S, Willershausen B. In vitro study on dental erosion caused by different vinegar varieties using an electron microprobe. Clin Lab. 2014;60(5):783-90. doi: 10.7754/clin.lab.2013.130528. PMID: 24839821.
  • Ankri S, Mirelman D. Antimicrobial properties of allicin from garlic. Microbes Infect. 1999 Feb;1(2):125-9. doi: 10.1016/s1286-4579(99)80003-3. PMID: 10594976.
  • Tonsil Stones. (2021). Cleveland Clinic. Available in https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21505-tonsil-stones
  • Salvatori, C et al. “A comparative study of antibacterial and anti-inflammatory effects of mouthrinse containing tea tree oil.” ORAL & implantology vol. 10,1 59-70. 10 Apr. 2017, doi:10.11138/orl/2017.10.1.059
  • Moon SE, Kim HY, Cha JD. Synergistic effect between clove oil and its major compounds and antibiotics against oral bacteria. Arch Oral Biol. 2011 Sep;56(9):907-16. doi: 10.1016/j.archoralbio.2011.02.005. Epub 2011 Mar 12. PMID: 21397894.
  • Thosar, Nilima et al. “Antimicrobial efficacy of five essential oils against oral pathogens: An in vitro study.” European journal of dentistry vol. 7,Suppl 1 (2013): S071-S077. doi:10.4103/1305-7456.119078