De neuropsychologie van mishandelde vrouwen

3 februari 2019
Hoewel mishandeling in welke vorm dan ook altijd onacceptabel is, is mentale mishandeling soms nog gevaarlijker dan lichamelijke mishandeling. Mishandelde vrouwen kunnen hier jarenlang last van hebben.

De strijd om een einde te maken aan de mishandeling van vrouwen is een kwestie waar we ons allemaal in zouden moeten mengen. Nog niet zo lang geleden werd UN Women, een organisatie die zich inzet voor geslachtsgelijkheid en de rechten van vrouwen, opgericht om te strijden tegen zaken als seksueel geweld tegen vrouwen bij gewapende conflicten en om mishandelde vrouwen te steunen.

Er bestaat geen twijfel dat mannen ook worden aangevallen, aangerand en mentaal en lichamelijk worden mishandeld. Echter de gegevens verzameld door de VN tonen aan dat bijna vijfendertig procent van alle vrouwen over de hele wereld ooit weleens mishandeld is.

Deze cijfers zijn natuurlijk erg zorgwekkend.

Het topje van de ijsberg

Ze zijn nog zorgwekkender wanneer we kijken naar landen waarin men nog geen wettelijke of sociale bescherming verleent aan vrouwen. Een duidelijk voorbeeld hiervan is India. In India heeft bijna 92% van de vrouwelijke bevolking te maken gehad met agressie.

De ergste wonden zijn niet altijd zichtbaar van buitenaf.

Een trap, een gebroken bot of een klap is meer dan alleen een aanslag op het lichaam. Deze wond gaat veel dieper. Mishandeling veroorzaakt ernstige neuropsychologische gevolgen die we hieronder even uit zullen leggen.

De impact die mishandeling heeft op de hersenen van vrouwen

Er bestaan meerdere studies die aantonen wat voor effect mishandeling heeft op de hersenen van kinderen. Het wekt ernstige trauma’s op die uiteindelijk invloed hebben op de manier waarop ze opgroeien en met hun emoties omgaan.

Wat gebeurt er echter als het gaat om de hersenen van een volwassene?

Mishandelde vrouwen kunnen hier zeer complexe en langdurige psychologische schade aan overhouden. 

In veel gevallen wordt de emotionele kracht, het fort, van iemand die in eerste instantie gelukkig en zelfverzekerd was en over een goede dosis zelfvertrouwen beschikte als gevolg van mishandeling langzaamaan afgebroken.

Lees ook:
Acht manieren om je zelfvertrouwen te vergroten

Een grote impact

In tegenstelling tot wat veel mensen misschien denken, kan geweld invloed hebben op elke vrouw. Ongeacht wat haar status, leeftijd, religie of cultuur is (hoewel er wel sprake is van meer geweld in ontwikkelingslanden of in kansarme omgevingen).

Er is een belangrijk gegeven dat we absoluut moeten onthouden. Het komt tegenwoordig vaak voor dat ouders jonge meisjes mentaal mishandelen.

Laten we even wat gedetailleerder kijken naar de invloed die lichamelijk en mentaal geweld hebben op de hersenen van vrouwen.

Vallende Vrouw

Verband tussen mishandelde vrouwen en depressie

Volgens een studie die gepubliceerd werd in ScienceDaily is de kans op depressie bij vrouwen die jarenlang onderworpen zijn aan huiselijk geweld veel groter. De studie werd uitgevoerd door een groep onderzoekers werkzaam aan:

  • het Institute of Psychiatry, Psychology, and Neuroscience aan het King’s College in Londen (Engeland),
  • het University Institute of Mental Health in Montreal (IUSMM) en aan
  • de Universiteit van Montreal (Canada).

Mishandeling heeft invloed op de gezondheid van een vrouw en verhoogt haar kans op depressie, angst en zelfs psychotische stoornissen.

De impact die dit soort situaties kunnen hebben is nog groter wanneer de vrouw ook gedurende haar jeugd is blootgesteld aan mishandeling.

Lees ook:
Dingen die je nooit moet zeggen tegen iemand die depressief is

Neurologische wonden

Wanneer we het hebben over hersenletsels, moeten we onderscheid maken tussen twee basisvormen:

  • Er kan sprake zijn van traumatische wonden als gevolg van een aanslag op het lichaam.
  • En er kan sprake zijn van cognitieve stoornissen die het gevolg zijn van een mentaal trauma, geweld en mishandeling.

In het eerste geval geven neurowetenschappers aan dat de trauma’s die veroorzaakt worden door aanslagen op het lichaam en huiselijk geweld over het algemeen makkelijk te onderscheiden zijn.

  • Er kan sprake zijn van een directe klap tegen het hoofd die af en toe zichtbaar kan worden of pas na een langere tijd. Dit soort letsels kunnen allemaal worden geobserveerd door middel van diagnostische onderzoeken.
  • Er kan bijvoorbeeld ook sprake zijn van een kort gebrek aan zuurstof tijdens een aanval, momenten waarop er niet genoeg zuurstof bij de hersenen komt.

Geheugenverlies

Dit is natuurlijk hartstikke ernstig. Dit kan namelijk allemaal leiden tot geheugenverlies:

  • een gebrek aan concentratie,
  • een verminderde besluitvaardigheid,
  • vertraagde spraak of zelfs
  • vertraagde lichamelijke beweeglijkheid.
Hersenen

Cognitieve en emotionele wonden

We hebben inmiddels kunnen zien dat lichamelijk geweld ernstige gevolgen kan hebben die voorgoed invloed kunnen hebben op het leven van een vrouw.

De wonden die invloed hebben op de emotionele en psychologische evenwichtigheid van een vrouw zijn echter helemaal niet minder belangrijk.

  • Soms is een klap tegen het hoofd al genoeg om het aandachtsvermogen, het geheugen en de cognitieve processen van een vrouw ernstig te beïnvloeden.
  • Zo is men er bijvoorbeeld achtergekomen dat het gehalte cortisol in het speeksel van mishandelde vrouwen veel hoger is.

De hersenen lijden aan een vorm van posttraumatische stress. Deze is zo ernstig dat het er niet alleen voor zorgt dat het cognitieve vermogen achteruit gaat, maar dat ook een gevoel van machteloosheid en angst opwekt.

Ernstige gevolgen

Zoals je kunt zien kunnen alle onomkeerbare neuronale gevolgen bij mishandelde vrouwen hun wereld helemaal op zijn kop zetten. Dit zijn verwoestende situaties.

Gevangen

Het is belangrijk dat we ons allemaal bewust zijn van deze realiteit. Deze is namelijk soms veel dichterbij is dan je misschien denkt.

Mishandeling beschadigt, verwondt en breekt de geest en ziel van een vrouw. Daarom is het dus belangrijk om op te komen voor deze vrouwen en om te kunnen rekenen op de steun van de maatschappij als geheel om deze werkelijkheid te confronteren.

  • Fischbach, R. L., & Herbert, B. (1997). Domestic violence and mental health: Correlates and conundrums within and across cultures. Social Science and Medicine. http://doi.org/10.1016/S0277-9536(97)00022-1

  • Wu, Q., Chen, H. L., & Xu, X. J. (2012). Violence as a risk factor for postpartum depression in mothers: A meta-analysis. Archives of Women’s Mental Health. http://doi.org/10.1007/s00737-011-0248-9

  • Urukundappa, M., & Agnihotri, R. R. (2013). A STUDY ON VIOLENCE AGAINST WOMEN IN INDIA. Social Science International.