5 tips die je helpen achterhalen of iemand liegt

21 november 2018
Tijdens politieverhoren worden verschillende technieken gebruikt om te achterhalen of iemand liegt of niet. Volg deze tips op om leugenaars te onderscheppen.

In een perfecte wereld beschikten we over een draagbare leugendetector die we op alles en iedereen konden gebruiken, maar jammer genoeg leven we niet in deze ideale wereld. Hoe kan je achterhalen of iemand liegt?

Waar we wel over beschikken is een goede basis gezond verstand en intuïtie om aan te voelen wanneer iemand liegt. Daarnaast beschikken we altijd over onze aandacht.

Ontdek in dit artikel hoe je kan merken wanneer iemand liegt.

Hoe kan je zien of iemand liegt?

Het klinkt misschien raar, maar liegen is iets dat heel gewoons mens en gebeurd heel vaak.

Soms liegt iemand ook gewoon zonder het eigenlijk zelf te willen of te beseffen. Maar er zijn ook mensen die schaamteloos en constant liegen en dan is het soms heel moeilijk om te weten of hij of zij nu wel de waarheid vertelt.

Om te beginnen kan je een aantal signalen analyseren om te bepalen of iemand de waarheid vertelt.

1. Het gebruik van te veel woorden

Het gebruik van te veel woorden

Mensen die vaak liegen praten meestal heel snel en vertellen alles gedetailleerder dan normaal. Dit doen ze om te proberen hun gesprekspartner te overtuigen van wat ze vertellen.

Deze spraakwaterval wordt vaak aangevuld met uitbundige gebaren en uitdrukkingen als:

  • ‘om eerlijk te zijn’
  • ‘ik spreek nu de volledige waarheid’

2. Micro-expressies

Micro-expressies zijn kleine gezichtsuitdrukkingen die je vaak niet opmerkt als je er niet expliciet op let. Ze duren vaak slechts enkele seconden.

Wanneer iemand liegt:

  • trekt men soms een wenkbrauw op
  • verschijnen er rimpels op het voorhoofd
  • maken de lippen en repetitieve beweging

3. Onsamenhangendheid

Wanneer we een verhaal steeds opnieuw vertellen doen we dit meestal zonder ook maar één detail te veranderen. Als je liegt daarentegen ga je bepaalde elementen veranderen die soms anders zijn dan een vorige versie die je verteld hebt.

In een eerdere versie zei diegene misschien dat het aan het regenen was en later vertelt hij dat de zon heel fel scheen.

Ook kunnen de verhouding tussen je woorden en gezichtsuitdrukkingen een leugen verraden. Wanneer iemand bijvoorbeeld een droevig verhaal verteld maar hierbij een glimlach op het gezicht heeft, kan het zijn dat hij of zij niet de waarheid vertelt.

4. Het aanraken van de neus en de mond 

Het aanraken van de neus en de mond 

Dit is één van de meest voorkomende signalen van iemand die liegt.

Het is een onbewuste beweging die een leugenaar maakt om zijn mond af te dekken om zo te verbergen dat de woorden die uit zijn mond komen niet waar zijn.

Als iemand constant zijn of haar neus aanraakt en dit niet in verband staat met een verkoudheid of allergie, kan dit een signaal zijn dat hij of zij liegt.

5. Kinderachtig gedrag

Zich kinderachtig gedragen of een ‘zacht’ stemmetje gebruiken is een andere signaal waar we alert voor moeten zijn.

Geloof het of niet maar sommige mensen groeien op in een milieu waar het aanvaard of vergeven wordt wanneer er gelogen wordt, zolang de leugen over iets ‘onschuldigs’ gaat.

Kleine kinderen zien er schattig uit wanneer ze ons iets op de mouw proberen spelden, maar we moeten waakzaam zijn voor wat ze doen of zeggen.

6. Oogbewegingen

Oogbewegingen

Je kan ook bepalen of iemand liegt door naar het gezicht te kijken.

Het is normaal dat je ogen van de ene kant naar de andere kant bewegen wanneer je afgeleid bent, maar als je deze beweging heel snel maakt om je iets te herinneren kan dit een signaal zijn dat iemand liegt.

Aan de andere kant proberen leugenaars ook vaak oogcontact te vermijden met de persoon waarmee ze praten, of focussen ze op een object net achter hun gesprekspartner.

Wees er wel van bewust dat veel ervaren leugenaars zichzelf getraind hebben om je strak te kunnen aankijken zonder dat je merkt dat ze niet eerlijk zijn.

7. Ademhaling

Liegen kan veel stres veroorzaken en daardoor veranderingen teweegbrengen in de ademhaling. Zeker wanneer de leugenaar zich schuldig voelt over de leugen die hij vertelt of zich onder druk gezet voelt.

Soms zorgt het er ook voor dat ze moeite hebben met speeksel doorslikken of steeds hun keel te schrapen omdat hun leugen hen een droge mond en keel bezorgt. Hierdoor gaan ze vaak:

  • aan hun lippen likken
  • dieper ademhalen
  • ademhalen via de neus

8. Stemveranderingen

Stemveranderingen

Vocale veranderingen bij je gesprekspartner zijn vaak ook een duidelijke indicatie om te bepalen of iemand liegt of de waarheid vertelt.

Misschien merk je op dat:

  • ze sneller of trager spreken dan normaal
  • hun intonatie scherper is dan anders
  • hun stem beeft wanneer ze bepaalde woorden uitspreken

Ook stotteren of brabbelen zijn vaak signalen die een leugenaar afgeeft wanneer hij liegt.

9. Zweten

Wanneer iemand zich in een oncomfortabele situatie bevindt, gaat hij vaak meer transpireren dan normaal. Misschien zeggen ze zelf iets over dat het erg warm in de kamer is, hoewel de airconditioning aanstaat of terwijl het winter is.

Het meten van de hoeveel zweet die iemand produceert is één van de parameters die geanalyseerd worden door een leugendetector of polygraaf. Als iemand last heeft van klamme handen door het zweten of je zweetplekken waarneemt op hun kleding kan dit een signaal zijn dat men tegen je liegt.

10. Emotionele reacties

Emotionele reacties

De reactie of timing van een reactie kan je ook helpen achterhalen of iemand liegt. Als je bijvoorbeeld iets vraagt en je meteen een antwoord krijgt kan dit zijn omdat men geen eerlijk antwoord geeft of omdat het antwoord ingestudeerd is.

Ook dit kunnen signalen van een leugenaar zijn:

  • wanneer iemand zichzelf continu verbaal verdedigt
  • iemand vragen probeert te ontwijken
  • antwoorden geeft die helemaal niets met de vraag te maken hebben

Wees ook alert wanneer men dezelfde woorden of antwoorden begint te gebruiken als jij of wanneer je gesprekspartner jouw vragen ontwijkt door te antwoorden met een andere vraag. 

  • Ekman, P. (2009). Cómo detectar mentiras. Una Guía Para Utilizar En El Trabajo, La Política y La Pareja.
  • Arce Ramón; Fariña Francisca;Novo, M. (2005). Psicología jurídica. Psicología Jurídica. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.3397.8962