Je hersenen veranderen met het moederschap

05 januari, 2021
Moeder worden brengt fysieke en emotionele veranderingen met zich mee, maar ook structurele veranderingen. Vandaag vertellen we je hoe je hersenen met het moederschap veranderen.

Het moederschap is een levensveranderende gebeurtenis. Het leidt tot eindeloze fysieke en emotionele veranderingen die je vanaf het begin van een zwangerschap in meer of mindere mate kunt waarnemen. Wist je echter dat je hersenen met het moederschap ook veranderen?

In een studie gepubliceerd in Nature Neuroscience merkten onderzoekers op dat de hersenen tijdens de zwangerschap beginnen te herstructureren. Niet alleen dat, maar ze ontdekten dat het in ieder geval tot twee jaar na de bevalling blijft veranderen. Lees verder om er meer over te weten te komen.

Je hersenen veranderen met het moederschap

Iemand die hersenen vasthoudt

De plasticiteit van de hersenen van een moeder heeft met evolutionaire aanpassing te maken. Een onderzoeksteam van de Universidad Autónoma de Barcelona voerde MRI-scans van de hersenen van zwangere vrouwen uit.

Ze deden dit tijdens en na de zwangerschap en ze ontdekten een vermindering van het volume aan grijze massa. Vooral in de regio’s van de hersenen die met sociale relaties verband houden.

Ze merkten deze afname op bij alle zwangere vrouwen die ze bestudeerden. De verandering trad symmetrisch op in het volume van de grijze massa in de prefrontale en temporale cortexsecties. Dat gold ook voor de corticale middellijn. Neurologen associëren deze gebieden met sociale processen.

Na de bevalling maakten de onderzoekers nieuwe scans, terwijl de moeders naar foto’s van hun kinderen keken. Ze merkten hetzelfde effect op. Toen ze onderzoek bij toekomstige ouders deden, waren er geen veranderingen in de hersenen te zien. Ze concludeerden daarom dat genoemde hersenaanpassingen alleen bij vrouwen optreedt.

Misschien ook interessant om te lezen:
5 lessen die je leert nadat je moeder bent geworden

De hersenen veranderen met het moederschap

Het onderzoek vond geen verschil tussen vrouwen die op natuurlijke wijze zwanger werden of via vruchtbaarheidsbehandelingen. De reducties van grijze massa waren in beide gevallen vergelijkbaar. Laten we nu eens kijken hoe deze afname de acties van een nieuwe moeder beïnvloedt of wijzigt:

  • Ze vonden geen veranderingen in het geheugen (Engelse link) of andere intellectuele functies.
  • Het verlies van grijze massa heeft niets met cognitieve tekorten te maken.
  • De plasticiteit van de hersenen van de moeder heeft een evolutionair doel. Dit is zodat een nieuwe moeder efficiënter op de behoeften van haar baby kan reageren.
  • Dankzij deze vermindering van grijze massa is de moeder gevoeliger voor de emotionele toestand van haar kind en kan ze mogelijke bedreigingen gemakkelijk detecteren.

“We denken dat de vermindering het gevolg van een proces is dat vergelijkbaar met het snoeien van synapsen is. Het vindt tijdens de adolescentie plaats, waar zwakke synapsen worden verwijderd om een meer volwassen en efficiëntere mentale verwerking te bevorderen,” concludeerde Susanna Carmona, een van de onderzoekers.

Moederschap en geheugen

Vrouw met memo op haar voorhoofd

Een aantal onderzoeken wijzen op een mogelijke afname van het geheugen wanneer een vrouw moeder wordt. De bovenstaande studie vond geen bewijs van verminderd geheugen bij nieuwe moeders. Onderzoek in 2010 suggereerde echter dat hormonale veranderingen (Engelse link) een bepaalde invloed op cognitie kunnen hebben.

Een van de conclusies die de specialisten trokken was dat de aanpassing van de hersenen van een nieuwe moeder tot een afname van haar geheugenprestaties zou kunnen leiden.

Een in Australië uitgevoerd onderzoek vergeleek bovendien de geheugenrespons van zwangere en niet-zwangere vrouwen. In de resultaten zagen ze een significante verslechtering van de naturalistische mate van geheugen.

Op basis van deze twee onderzoeken kunnen we stellen dat de hersenen van een vrouw veranderen wanneer ze moeder wordt. Door deze plasticiteit kunnen ze zich aan nieuwe omstandigheden aanpassen en een grotere empathische reactie ontwikkelen. Dit komt omdat ze het nodig hebben om goed voor hun baby te kunnen zorgen, ook al kan het hun geheugen aantasten.

Lees ook:
De sterrenbaby en regenboogbaby, een ander moederschap

Conclusies

De hersenen van een vrouw veranderen wanneer ze moeder wordt, daar bestaat geen twijfel over. Er zijn echter geen sluitende gegevens om precies te bepalen hoe deze hersenveranderingen hun dagelijkse acties beïnvloeden. Samenvattend geloven wetenschappers dat:

  • deze verandering hun empathisch vermogen zou vergroten om hun kind te kunnen begrijpen.
  • hun vermogen om potentiële bedreigingen en gevaren te herkennen, toeneemt.
  • het geheugen echter af kan nemen.
  • de zones die verband houden met liefde oplichten in hun hersenen om een symbiotische relatie te creëren die de goede ontwikkeling en bescherming van een kind tijdens zijn eerste levensjaren mogelijk maakt.

Het moederschap verandert een vrouw op zoveel manieren. Het laat niet alleen een stempel op hun lichaam achter, maar het lijkt ook hun hersenen te veranderen. Het gebeurt zodat ze beter op de behoeften van hun kinderen in kunnen spelen.

De gegevens zijn niet 100% sluitend en er moet verder onderzoek naar worden gedaan. Het lijkt er echter zeker op dat de hersenen van een vrouw met het moederschap veranderen.

  • Elseline Hoekzema, Erika Barba-Müller, Cristina Pozzobon, Marisol Picado, Florencio Lucco, David García-García, Juan Carlos Soliva, Adolf Tobeña, Manuel Desco, Eveline Crone, Agustín Ballesteros, Susanna Carmona, Oscar Vilarroya. Pregnancy involves long-lasting changes in human brain structure. Nature Neuroscience. DOI: 10.1038/nn.4458
  • Scientific American. (2016). Pregnancy Causes Lasting Changes in a Woman’s Brain. https://www.scientificamerican.com/article/pregnancy-causes-lasting-changes-in-a-womans-brain/
  • ScienceDirect. (2010). Giving birth to a new brain: Hormone exposures of pregnancy influence human memory. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0306453010000314
    Rendell, P. G., & Henry, J. D. (2008). Prospective-memory functioning is affected during pregnancy and postpartum. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 30(8), 913–919. https://doi.org/10.1080/13803390701874379
  • Hoekzema, E., Barba-Müller, E., Pozzobon, C., Picado, M., Lucco, F., García-García, D., … Vilarroya, O. (2016). Pregnancy leads to long-lasting changes in human brain structure. Nature Neuroscience, 20, 287. Retrieved from https://doi.org/10.1038/nn.4458