Hoe benader je ADHD op een effectieve manier?

Je moet begrijpen dat een kind met ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) geen probleem is maar wel een speciale begeleiding nodig heeft. Daardoor kun je je strategieën beter bepalen en ADHD op de juiste manier benaderen.
Hoe benader je ADHD op een effectieve manier?

Laatste update: 23 januari, 2021

Het hebben van een kind met ADHD kan een dagelijkse uitdaging zijn met frustrerende en zeer stressvolle momenten. Hoewel het misschien moeilijk lijkt, kunnen enkele eenvoudige strategieën helpen om je kind de beste opvoeding en het beste onderwijs te geven. Daarom moeten ouders weten hoe ze ADHD op een effectieve manier kunnen benaderen.

Normale huishoudelijke routines werken mogelijk niet als je kind ADHD heeft. Bovendien zijn traditionele onderwijsmethoden niet altijd effectief. Daarom moeten ouders en opvoeders begrijpen dat kinderen met deze aandoening verschillende behoeften en reacties hebben.

We kunnen niet verwachten dat een kind met ADHD wezenlijk zal veranderen. Het is eerder zo dat wij ons moeten aanpassen om onze kinderen met ADHD te helpen floreren.

Karakteristieken van kinderen met ADHD

Om ADHD op een effectieve manier te benaderen, moeten we de karakteristieken van kinderen met deze aandoening begrijpen. Ten eerste gedragen niet alle kinderen met ADHD zich op dezelfde manier.

De symptomen die optreden, kunnen variëren in intensiteit en kunnen zich zelfs onafhankelijk van elkaar voordoen. De meeste kinderen met ADHD vertonen slechts een van de twee groepen symptomen.

De drie belangrijkste kenmerken van ADHD zijn hyperactiviteit, aandachtstekort en impulsiviteit. Elk kenmerk heeft ook zijn eigen subsymptomen die we hieronder zullen bespreken.

Hyperactiviteit

  • Rusteloosheid: kinderen met ADHD kunnen het moeilijk hebben om stil te blijven zitten.
  • Constant praten, zelfs als dat niet zou moeten.
  • Ze maken steeds geluiden, ook als ze niet praten.
  • Moeite met ontspannen.
  • Een nieuwe activiteit beginnen voordat de vorige is voltooid.
  • Snel verveeld zijn.

Aandachtstekort

Hoe benader je ADHD op een effectieve manier

  • Moeite hebben met concentreren.
  • Moeite hebben om gedurende een lange tijd op te letten.
  • Gemakkelijk afgeleid door prikkels in hun omgeving.
  • Geen aandacht schenken aan details.
  • De neiging om opdrachten of instructies niet op te volgen.
  • Ze zijn slordig en hebben moeite met het organiseren van taken.
  • Vaak vergeten ze waar ze dingen hebben achtergelaten.
  • Ze kunnen het onderwerp veranderen op manieren die niet logisch lijken.

Impulsiviteit

  • Ongeduldigheid.
  • Kinderen handelen impulsief, zonder na te denken over wat ze gaan doen.
  • De neiging om de activiteiten en gesprekken van anderen te onderbreken.
  • Vaak grijpen naar een voorwerp dat binnen hun handbereik ligt.
  • Reageren op agressieve of dominante manieren.
  • Weigering om anderen toe te staan hen te controleren of te domineren.

Verder hebben 70% van degenen die aan ADHD lijden andere naast elkaar liggende aandoeningen. Onder andere angst, depressie en posttraumatische stressstoornis komen bijvoorbeeld allemaal veel voor.

ADHD op een effectieve manier benaderen: de do’s en don’ts

Sommige aanpassingen in de manier waarop ouders met hun kinderen omgaan, kunnen een zeer positief effect hebben op het gedrag. Het kan hen ook helpen om situaties die zich voordoen beter te sturen. Tegelijkertijd kunnen sommige technieken die in het traditionele onderwijs werken juist negatieve effecten hebben bij kinderen met ADHD.

Gebruik GEEN straffen

ADHD op een effectieve manier benaderen is door geen straffen te geven

In de meeste gevallen, wanneer kinderen met ADHD instructies negeren of iets doen wat ze niet zouden moeten doen, komt dat door afleiding. Met andere woorden, het is geen daad van rebellie of opzettelijke ongehoorzaamheid.

Dr. Russell Barkley, een psycholoog die gespecialiseerd is in ADHD, bevestigt dat straf slechts een kortetermijnoplossing is. Op de lange termijn verliezen kinderen de motivatie om te doen wat mensen van hen vragen. Toch voelen ze woede en frustratie. Ze vergeten de les snel en leren in plaats daarvan agressief te zijn.

Maak WEL gebruik van entertainment en specifieke beloningen

Uit een onderzoek van de Ohio Universiteit (Engelse link) bleek dat entertainment en beloningen positieve bekrachtiging opleveren. Als je wilt dat je kinderen met ADHD iets specifieks doen, doe dit de eerste paar keer dan met hen. Feliciteer ze vervolgens als ze het zelf doen.

NIET improviseren met de regels

Kinderen met ADHD kunnen het moeilijk vinden om huishoudelijke regels en gedragsregels te begrijpen en te onthouden. Het kan tijd kosten om ze te leren en ze eigen te maken, en het is nog moeilijker als de regels veranderen. Natuurlijk zul je gaandeweg fouten maken, maar vermijd het voortdurend wijzigen en toevoegen van nieuwe regels.

WEL duidelijke regels vastleggen en flexibiliteit toestaan

Regels moeten duidelijk, eenvoudig en gemakkelijk te volgen zijn. Je kunt ze op een vel papier schrijven en op een zichtbare plek plaatsen. Onthoud dan dat het leerproces niet van de ene op de andere dag plaatsvindt.

  • Je moet daarom geduldig en flexibel zijn als het gaat om het accepteren van fouten.
  • Denk er ook aan om prestaties op de een of andere manier te belonen en straffen te vermijden.

Problemen NIET individualiseren

Als er een probleem is – je kind met ADHD gehoorzaamt de instructies niet of heeft deze niet opgevolgd – weersta dan de verleiding om hem de schuld te geven. Noem hem of haar niet verstrooid of lui.

Geef ze ook geen berisping voor wat ze wel of niet hebben gedaan met zinnen als “waarom heb je dit niet gedaan?” of “waarom heb je dit gedaan?” Het is waarschijnlijker dat je kind geen reden heeft om te geven en zich nog gefrustreerder zal voelen.

Werk als een team als je ADHD op een effectieve manier wilt benaderen

Werk als een team met je kind met ADHD

Probeer niet je kind de schuld te geven. Zoek liever samen naar oplossingen en nodig je kind uit om een deel van de oplossing te zijn. Gebruik uitdrukkingen als: “We hebben een probleem, hoe kunnen we het herstellen?”

Laat kinderen voorstellen welke acties ze moeten ondernemen en als ze gelijk hebben, beloon ze dan mondeling. Als ze niet het beste antwoord geven, moet je ze niet ontmoedigen. Leid ze in plaats daarvan naar een passende oplossing.

Wanneer je samen met je kind verschillende negatieve gedragingen probeert op te lossen, creëer je een klimaat waarin je kind zich geliefd en gesteund voelt ondanks zijn of haar tekortkomingen, legt Carol Brady, een kinderpsycholoog, uit.

Zeg GEEN nee zonder na te denken

Soms moet je nee zeggen, maar het is het beste om even na te denken voordat je gewoon meteen nee zegt. Soms is de reactie eerder een product van onze eigen zorgen en ons verlangen naar controle dan een echte behoefte. Daarom kun je je het beste afvragen of er een ander mogelijk antwoord is.

Iets anders om te overwegen is dat kinderen met ADHD vatbaar zijn voor rebellie. Dit is begrijpelijk, aangezien een teveel aan negatieve reacties dit soort gedrag stimuleren.

Zeg JA om nee te zeggen om ADHD op een effectieve manier te benaderen

Als je zeker weet dat het antwoord ‘nee’ moet zijn, zoek dan een creatieve manier om te reageren door ‘ja’ te gebruiken. Dat betekent niet dat je nooit een negatief antwoord kunt geven, maar je moet wel een vriendelijke manier zoeken om het te doen.

Doe een voorstel en laat ruimte voor onderhandeling, wat je kind zal motiveren doordat hij of zij mee kan werken aan het doen van een nieuwe voorstel of het bedenken van een andere oplossing.

Wees NIET flexibel met bedtijd

Kinderen met ADHD hebben de neiging om moeilijk in slaap te vallen. Als ze niet genoeg slaap krijgen, nemen hun hyperactiviteit en afleidbaarheid nog verder toe evenals ander negatief gedrag.

Het is logisch om te denken dat je ze moet laten slapen als ze moe zijn. Als je ze dat overdag laat doen, krijgen ze ‘s nachts niet genoeg slaap en daarom ook niet de rust die hun geest en lichaam nodig heeft. Als ze moe zijn voordat het tijd is om naar bed te gaan, zoek dan andere activiteiten om hun aandacht te trekken.

Creëer WEL een slaaproutine

Het creëren van een slaaproutine is van fundamenteel belang. Of het nu gaat om een dutje of bedtijd, stel een specifieke tijd in om te gaan slapen. Doe de lichten uit, houd het huis zo vredig mogelijk en help je kind in slaap te vallen.

Vermijd snoep, cafeïnehoudende dranken en andere stimulerende middelen en zet de tv uit. Kortom, bedenk een ritueel voordat je kind naar bed gaat.

Andere overwegingen om ADHD op een effectieve manier te benaderen

Praat met je arts over medicatie

Bespreek medicatie voor ADHD met je arts

Als de arts van je kind medicatie aanbeveelt, moet je strikt zijn bij de toediening ervan. Medicijnen zijn erg nuttig als het gaat om het beheersen van symptomen. Als je twijfels of opmerkingen hebt, bespreek deze dan met de arts.

Creëer een vaste trainingsroutine om ADHD op een effectieve manier te benaderen

Lichamelijke activiteiten kunnen kinderen met ADHD helpen overtollige energie kwijt te raken. Bovendien helpt het hen zich te concentreren en het vermindert hun impulsiviteit (Engelse link).

Verdeel taken in onderdelen

Dingen die voor iemand anders misschien eenvoudig lijken, kunnen een grotere strijd voor kinderen met ADHD. Daarom is het het beste om taken op te splitsen in kleinere activiteiten die kinderen gemakkelijker kunnen uitvoeren.

Help ze met een schriftelijke agenda van deze activiteiten te maken en geef ze een kleur. Op die manier zijn ze gemakkelijker te onderscheiden, zodat kinderen ze kunnen afvinken als individuele taken.

Beperk afleiding om ADHD op een effectieve manier te benaderen

Beperk afleiding

Alles in de omgeving van kinderen met ADHD kan hun aandacht trekken. Creëer zoveel mogelijk speciale ruimtes voor hun activiteiten en denk na over hoe je de ruimte inricht. 

  • Plaats geen tv of videogames in de kamer waar ze slapen of waar ze hun huiswerk doen.
  • Berg ook speelgoed op als het tijd is om naar bed te gaan en zet de tv uit wanneer je eet.

Neem pauzes

Zowel kinderen met ADHD als hun ouders moeten pauzes nemen. Kinderen met ADHD moeten soms midden in hun activiteiten even pauzeren om niet overweldigd te raken.

  • Het is ook niet goed voor kinderen om voortdurend afhankelijk te zijn van hun ouders. Ze moeten op zichzelf leren vertrouwen.
  • Daarnaast heb je zelf af en toe wat vrije tijd nodig om te ontspannen en niet onder alle zorgen gebukt te gaan.

Schakel een professional in om ADHD op een effectieve manier te benaderen

Zelfs als je denkt dat je dit alleen aankunt, moet je erkennen dat je mogelijk hulp nodig hebt. Een psycholoog die gespecialiseerd is in ADHD kan hulpmiddelen en handvaten bieden die nieuwe kansen en mogelijkheden voor je kind zullen openen.

Je kunt ook kijken naar hulp aan huis van gespecialiseerde kinderverzorgers. Hierdoor kun jij rusten en de tijd besteden aan andere activiteiten en verantwoordelijkheden, wetende dat je kind in goede handen is. It might interest you...

Stress bij kinderen die door ouders wordt veroorzaakt
Gezonder LevenLees het op Gezonder Leven
Stress bij kinderen die door ouders wordt veroorzaakt

Tegenwoordig leven velen van ons in een zeer snel tempo. Dit snelle tempo in het leven treft vaak onze kinderen en veroorzaakt stress bij kinderen.