Wat is de oorzaak van menstruatiekrampen?

Menstruatiekrampen zijn een zorg voor veel vrouwen die er maand na maand last van hebben als ze ongesteld worden, maar ze weten niet altijd wat de oorzaak is. Er zijn in feite vele oorzaken, evenals vele behandelingen.
Wat is de oorzaak van menstruatiekrampen?

Laatste update: 04 juli, 2021

De oorzaak van menstruatiekrampen is voor veel vrouwen nog steeds een raadsel. Dit komt omdat een aantal van hen hun menstruatie zonder pijn doormaken, terwijl anderen dat juist wel ervaren. In een aantal gevallen kan deze aandoening de kwaliteit van leven van iemand aanzienlijk beïnvloeden.

Menstruatie is de normale vaginale bloeding die vrouwen elke maand tijdens hun vruchtbare jaren ervaren. Het is een normaal onderdeel van de menstruatiecyclus die, onder normale omstandigheden, achtentwintig dagen duurt.

Wat is dysmenorroe? Is het een oorzaak van menstruatiekrampen?

Tampons en maandverband

Wat tijdens de menstruatie op een bloeding lijkt is in feite het baarmoederslijmvlies. Deze laag weefsel vormt zich aan het begin van elke cyclus in de baarmoeder en komt aan het einde ervan naar buiten als er geen zwangerschap is. Hormonen grijpen actief in om dit maandelijkse proces te reguleren.

Pijn tijdens de menstruatie staat klinisch bekend als dysmenorroe. De gebruikelijke manifestatie is in de vorm van krampen, intermitterende pijnen die ritmisch komen en gaan. Vrouwen voelen menstruatiepijn in de onderbuik.

Dysmenorroe komt vrij vaak voor (Spaanse link). Schattingen geven aan dat ongeveer 10% van de vrouwen matige pijn in verband met hun menstruatiecyclus heeft. Onthoud dat matige pijn er een is die dagelijkse activiteiten onderbreekt.

De belangrijkste hypothese over menstruatiepijn is dat het aan een overmatige hoeveelheid prostaglandinen te wijten is. Deze stoffen verschijnen in overvloed wanneer het baarmoederslijmvlies op het punt staat om naar buiten te komen. Hun functie is om het bekkengebied te laten leeglopen en de samentrekking van de baarmoeder te vergemakkelijken.

Soorten dysmenorroe

Er zijn twee soorten dysmenorroe: primair en secundair. Elk hangt van deze soort hangt van de oorzaak van de menstruatiekrampen af. We kunnen deze soorten als volgt omschrijven:

  • Er is geen andere ziekte die de pijn bij primaire dysmenorroe verklaart. Over het algemeen is het een pijn die de dagen voor de menstruatie begint en zo lang aanhoudt als de bloeding duurt. Het wordt beter met de leeftijd en ook na de zwangerschap, hoewel dit niet altijd het geval is. Prostaglandinen zijn de verklaring voor primaire dysmenorroe. Ze zijn natuurlijk, maar kunnen tot pijn leiden als er een teveel aan is.
  • De oorzaak van secundaire dysmenorroe zijn andere ziekten die op het vrouwelijke voortplantingssysteem van invloed zijn (Spaanse link). Dit betekent dat een andere ziekte menstruatiepijn als een van de symptomen heeft. De twee meest voorkomende oorzaken van secundaire dysmenorroe zijn endometriose en vleesbomen. De eerste is moeilijker te behandelen en te diagnosticeren, terwijl je vleesbomen klinisch of chirurgisch kunt behandelen.

Symptomen van menstruatiekrampen

Klassieke menstruatiekrampen zijn intermitterend en beginnen twee dagen voor de menstruatie. De gebruikelijke locatie is de onderbuik, maar het kan naar achteren uitstralen. Naast de pijn ervaren een aantal vrouwen ook:

Bijzondere situaties

Dysmenorroe is aan bepaalde situaties gekoppeld die vrouwen kunnen doormaken. Dit soort pijn is zeker met de realiteit van het dagelijks leven verbonden. Het komt cyclisch en maandelijks voor, dus het reageert op bepaalde stimuli.

Studies erkennen dat stress een van de oorzaken van menstruatiepijn is (Engelse link). Ze worden duidelijker en zelfs intenser in stressvolle situaties of momenten van spanning. Vrouwen die roken ervaren vaak ook ernstige menstruatiekrampen en deze verergeren als de gewoonte aanhoudt.

Daarentegen kan fysieke activiteit menstruatiepijn verlichten, aangezien lichaamsbeweging de bloedsomloop in het bekkengebied verbetert, waardoor de pijn vermindert. Lichamelijke activiteit maakt ook spanning los en vermindert stress, waardoor enkele van de risicofactoren worden geëlimineerd.

Behandelingen voor menstruatiekrampen

Anticonceptiepillen

Orale anticonceptiva (OCP’s) zijn zeer effectief, ondanks hun nadelige effecten. Er zijn voor de behandeling van menstruatiekrampen verschillende medicijnen beschikbaar wanneer deze het gevolg van primaire dysmenorroe zijn.

Wat secundaire dysmenorroe betreft, vereisen de onderliggende oorzaken, zoals endometriose of vleesbomen, behandeling. Enkele van de aangegeven medicijnen zijn onder andere:

  • Anticonceptiepillen reguleren de menstruatiecyclus en verlichten de pijn. Ze verminderen het effect van prostaglandinen door hun productie te verminderen. In feite ervaren veel vrouwen deze aandoening niet, omdat deze pillen hun anticonceptiemethode zijn. Zoals je kunt zien, hebben ze veel baat bij deze bijwerking.
  • Anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s, niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen) zijn de beste keuze om op bepaalde momenten pijn te verlichten die met menstruatie gepaard gaat.
  • De wetenschap heeft in dit geval de positieve effecten van vitaminesupplementen niet duidelijk aangetoond (Spaanse link). Geïsoleerde onderzoeken tonen echter aan dat magnesium en zink goed zijn voor vrouwen. Op dezelfde manier is vitamine B onderzocht als een mogelijk adjuvant voor de behandeling.

Raadpleeg een arts als je menstruatie pijnlijk is. Op die manier kun je de nodige aanvullende onderzoeken ondergaan om de oorzaak te vinden en vervolgens een behandeling vast te stellen.

Het verminderen van stress en het opnemen van fysieke activiteit zijn enkele van de pijlers om de oorzaak van menstruatiekrampen aan te pakken. Zoals je kunt zien, is het mogelijk om menstruatiepijn op afstand te houden. Wellicht ook interessant voor jou

Natuurlijke remedie: gember voor menstruatiekrampen
Gezonder LevenLees het op Gezonder Leven
Natuurlijke remedie: gember voor menstruatiekrampen

Wil je weten hoe je menstruatiepijn op natuurlijke wijze kunt behandelen? Mis de natuurlijke remedie van gember voor menstruatiekrampen niet.



  • Davis, Sumari. “Menstrual pain–when to eliminate and when to investigate.” SA Pharmacist’s Assistant 18.1 (2018): 13-14.
  • Jiménez, MJ Rodríguez, and N. Curell Aguilá. “El ciclo menstrual y sus alteraciones.” Pediatria integral 21 (2017): 304-311.
  • Domínguez, A. Rivera, et al. “Dolor pélvico de origen ginecológico como patología urgente.” Radiología 59.2 (2017): 115-127.